Soru

Zorluk: KolayKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

Satıcı (A) ile Alıcı (B), bir otomobilin 1.000.000 TL karşılığında satışı konusunda anlaşmışlardır. Sözleşmeye göre tarafların borçlarını aynı anda (eş zamanlı) ifa etmeleri kararlaştırılmıştır. Alıcı (B), satış bedelini henüz ödememiş ve ödemeye hazır olduğunu da bildirmemiş olmasına rağmen, Satıcı (A)'dan aracın mülkiyetinin kendisine devredilmesini talep etmektedir. Bu durumda Satıcı (A)'nın, bedel kendisine ödeninceye kadar aracı teslim etmekten kaçınma hakkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemezlik def'iCevap
  2. B
    Alacaklı temerrüdü
  3. C
    Zamanaşımı def'i
  4. D
    Takas
  5. E
    Borçlu temerrüdü

Cevap

Türk Borçlar Kanunu uyarınca, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde bir tarafın kendi borcunu ifa etmeden karşı taraftan ifa istemesi durumunda, diğer tarafın ifadan kaçınma hakkına ödemezlik def'i denir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesine göre, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede borcun ifasını isteyen tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı yoksa, kendi borcunu ifa etmiş veya ifasını teklif etmiş olması gerekir. Aksi takdirde karşı taraf ödemezlik def'i ileri sürerek kendi borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme tipini belirle.
Satış sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) bir sözleşmedir.
Ödemezlik def'inin uygulanabilmesi için sözleşmenin karşılıklı borç yüklemesi gerekir.
2
İfa sırasını kontrol et.
Taraflar borçların aynı anda ifa edilmesini kararlaştırmıştır.
Ödemezlik def'i, tarafların aynı anda ifa ile yükümlü olduğu veya savunmada bulunan tarafın daha sonra ifa etmesi gerektiği durumlarda kullanılır.
3
İfa talebinin şartlarını değerlendir.
Alıcı borcunu ifa etmeden (parayı ödemeden) satıcıdan ifa (aracı teslim) istemektedir.
TBK m. 97 uyarınca, kendi borcunu ifa etmeyen tarafın ifa talebi, diğer tarafa ifadan kaçınma yetkisi verir.

Anahtar Kavram

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97)
Bu soruyu puanla