Soru

Zorluk: OrtaKarşılıklı Borçlarda İfa Sırası ve Ödemezlik Def'i

(A) Şirketi ile (B) Yazılım firması arasında, (A)'nın özel bir veri tabanı yönetim sistemini (B)'ye devretmesi ve karşılığında (B)'nin 80.00080.000 TL ödemesi konusunda bir sözleşme akdedilmiştir. Sözleşmede tarafların borçlarını hangi sıra ile ifa edeceklerine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. İfa günü geldiğinde (B), satış bedelini ödemeye hazır olduğunu bildirmeksizin veri tabanının kendisine teslimini talep etmiştir. (A) ise bedel ödenmediği veya ödeme teklif edilmediği sürece teslimatı gerçekleştirmeyeceğini beyan etmiştir.

Bu olayda (A)'nın ileri sürdüğü savunmanın hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemezlik def'iCevap
  2. B
    Alacaklı temerrüdü
  3. C
    Borçlu temerrüdü
  4. D
    Aşırı ifa güçlüğü
  5. E
    Takas beyanı

Cevap

Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede kendi borcunu ifa etmemiş olan tarafın diğerinden ifa istemesi durumunda ileri sürülen savunma ödemezlik def'idir.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, borcun ifasını talep eden tarafın kendi borcunu ifa etmiş veya ifayı teklif etmiş olması gerekir. Aksi halde karşı taraf, TBK m. 97 uyarınca borcunu ifa etmekten kaçınabilir; bu hakka ödemezlik def'i denir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşmenin türünü belirle.
Veri tabanı devri ve bedel ödemesi içeren sözleşme, tam iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) bir sözleşmedir.
Ödemezlik def'inin uygulanabilmesi için ilk şart karşılıklı borç doğuran bir ilişki olmasıdır.
2
İfa sırasını kontrol et.
Sözleşmede aksine hüküm olmadığı için borçlar aynı anda (elden ele) ifa edilmelidir.
TBK m. 97 uyarınca, sözleşme veya dürüstlük kuralı başka bir sıra öngörmedikçe borçlar aynı anda muaccel olur.
3
Talepte bulunan tarafın durumunu analiz et.
Alıcı, kendi borcu olan bedeli ödemeden ifa istemiştir.
Ödemezlik def'i, kendi borcunu ifa etmeyen veya ifayı teklif etmeyen tarafa karşı kullanılır.

Anahtar Kavram

Ödemezlik Def'i (TBK m. 97)

İpuçları

1
Karşılıklı borçlarda tarafların borçlarını 'aynı anda' ifa etmesi kuralını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İfa güçsüzlüğü def'i (TBK m. 98) ile ödemezlik def'i arasındaki farkları inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla