Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHapis Cezaları: Türleri ve Nitelikleri

Bir asliye ceza mahkemesinde yargılanan sanık hakkında, işlediği suçun kanuni tanımında yaptırım olarak yalnızca 'süreli hapis cezası' öngörülmüş, ancak cezanın alt ve üst sınırına dair herhangi bir özel süre belirtilmemiştir. Mahkeme, sanığın suç işleme kastının yoğunluğunu ve eylemin özelliklerini dikkate alarak takdiren temel cezayı belirleyecektir.

Türk Ceza Kanunu'nda yer alan hapis cezalarının nitelikleri ve genel sınırları dikkate alındığında, bu somut durumda verilecek ceza ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Mahkeme, sanığa iki yıl veya daha az süreli bir hapis cezası vermesi hâlinde, bu yaptırım kanun gereği kısa süreli hapis cezası statüsünde kabul edilecektir.
  2. B
    Kanunda ceza için özel bir üst sınır öngörülmediğinden, mahkeme takdir yetkisini kullanarak sanığın aleyhine kıyas yoluyla müebbet hapis cezasına da hükmedebilir.
  3. Kanunda aksine özel bir hüküm bulunmadığı için, mahkemenin sanık hakkında tayin edebileceği süreli hapis cezasının alt sınırı bir ay, üst sınırı ise yirmi yıldır.Cevap
  4. D
    Sanığın fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olması hâlinde, hükmedilecek süreli hapis cezasının süresine bakılmaksızın bu yaptırım zorunlu olarak adli para cezasına çevrilir.
  5. E
    Süreli hapis cezasının yasal üst sınırı üzerinden indirim yapılması gerektiğinde, mahkeme kanun gereği öncelikle haksız tahrik hükümlerini, ardından suça teşebbüs hükümlerini uygulamalıdır.

Cevap

Süreli hapis cezasının kanunda aksi belirtilmeyen hallerde alt sınırının bir ay, üst sınırının ise yirmi yıl olduğunu belirten ifadedir.
Türk Ceza Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasına göre, 'Süreli hapis cezası, kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.' Somut olayda, mahkemenin uygulayacağı suç tipinde kanun koyucu özel bir alt veya üst sınır öngörmediği için, mahkeme temel cezayı belirlerken TCK'nın genel hükümleri uyarınca asgari bir ay ve azami yirmi yıl sınırları içerisinde hareket etmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayda verilen suç için kanunda özel bir ceza sınırı belirtilmediğini tespit etmek.
Sanığa verilecek temel cezanın, TCK'nın genel hükümlerindeki süreli hapis cezası sınırlarına tabi olduğu anlaşılır.
Ceza hukukunda kanunilik ilkesi gereği ceza sınırları kanunla belirlenir; özel hüküm yoksa genel kurallara başvurulur.
2
Süreli hapis cezasının genel sınırlarını TCK madde 49/1 çerçevesinde hatırlamak.
Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde süreli hapis cezası bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.
Mahkemenin takdir yetkisi, kanunun çizdiği bu asgari ve azami sınırlar içerisinde kullanılmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Süreli Hapis Cezasının Kanuni Sınırları ve Nitelikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Hapis Cezaları: Türleri ve Nitelikleri