Ceza hukukunda yaptırımların bireyselleştirilmesi ve hukuki niteliklerinin tayini aşamasın… — KPSS Hukuk

Ceza hukukunda yaptırımların bireyselleştirilmesi ve hukuki niteliklerinin tayini aşamasında, hapis cezalarının yasal sınırları ile kategorik ayrımları büyük önem arz eder. Buna göre, $5237$ sayılı Türk Ceza Kanunu’nun hapis cezalarına ilişkin sistematiği çerçevesinde doğru olan tespit aşağıdakilerden hangisidir?

Süreli hapis cezasının "kısa süreli" olarak nitelendirilmesi, suçun kanuni tanımındaki soyut ceza sınırı üzerinden değil; mahkemece tüm artırım ve indirimler uygulandıktan sonra belirlenen somut (nihai) ceza süresinin bir yıl veya daha az olması esasına dayanır.Cevap
B
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezası arasındaki temel fark; müebbet hapis cezasının kanunda belirtilen belirli bir sürenin ( $25$ veya $30$ yıl) dolmasıyla kendiliğinden sona ermesi, ağırlaştırılmış olanın ise mutlak surette ölünceye kadar devam etmesidir.
C
Kısa süreli hapis cezası, ancak failin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması durumunda söz konusu olabilen ve bu şart gerçekleşmediğinde doğrudan uzun süreli hapis cezasına dönüşen teknik bir kategoridir.
D
Kısa süreli hapis cezaları, niteliği gereği yalnızca adli para cezasına çevrilebilme özelliğine sahip olup, bunun dışındaki kamuya yararlı bir işte çalıştırma veya belirli yerlere gitmekten yasaklanma gibi seçenek yaptırımlara konu edilemez.
E
Süreli hapis cezaları için Kanun’da öngörülen $20$ yıllık genel üst sınır, zincirleme suç hükümleri veya suçların içtiması (birleşmesi) kuralları uygulandığında dahi hiçbir şekilde aşılamayan mutlak bir hak düşürücü süredir.

Cevap

Süreli hapis cezasının kısa süreli sayılması için mahkemece belirlenen nihai ceza süresinin bir yıl veya daha az olması şartı aranır.

Türk Ceza Kanunu'nun

49

. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır" ifadesi, bu nitelendirmenin mahkemece verilen nihai (somut) karar üzerinden yapılacağını açıkça ortaya koyar. Bir suçun kanuni tanımındaki (soyut) ceza üst sınırı

5

yıl olsa bile, indirimler sonucu sonuç ceza

10

ay olarak belirlenmişse, bu artık bir 'kısa süreli hapis cezası'dır ve seçenek yaptırımlara çevrilebilir.

Adım Adım Çözüm

Süreli hapis cezasının genel tanımını analiz etme

TCK m.

49/1

uyarınca süreli hapis cezası, aksi belirtilmedikçe

1

ay ile

20

yıl arasındadır.

Yaptırımın genel sınırlarını belirlemek için gereklidir.

Kısa süreli hapis cezası kriterini belirleme

TCK m.

49/2

uyarınca "hükmedilen" bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları kısa sürelidir.

Sınıflandırmanın kanundaki soyut ceza miktarına göre değil, yargılama sonundaki somut cezaya göre yapıldığını anlamak gerekir.

Seçeneklerdeki istisnaları ve yanlış bilgileri eleme

Müebbet hapislerin süre farkı içermediği,

20

yıllık sınırın içtima halinde

30

yıla çıkabildiği ve kısa süreli hapis kavramının failin sicilinden bağımsız olduğu saptanır.

Doğru hukuki nitelendirmeye ulaşmak için kavram kargaşasını gidermek gerekir.

Anahtar Kavram

Hükmedilen (Somut) Ceza Üzerinden Nitelendirme

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular