Examkin

Soru

Zorluk: ZorHapis Cezaları: Türleri ve Nitelikleri

Kasten yaralama suçundan yargılanan sanık (M) hakkında yürütülen ceza muhakemesi sonucunda mahkeme, temel cezayı belirledikten sonra haksız tahrik ve takdiri indirim nedenlerini uygulayarak nihai olarak 10 ay hapis cezasına hükmetmiştir. Dosya kapsamından sanığın 35 yaşında olduğu ve daha önceden hapis cezasına mahkûmiyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun yaptırım sisteminde düzenlenen hapis cezalarının türleri ve nitelikleri dikkate alındığında, mahkemece hükmolunan bu cezaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi DOĞRUDUR?

  1. Hükmedilen 10 aylık hapis cezası, miktar itibarıyla "kısa süreli hapis cezası" niteliğindedir ve mahkemenin takdirine bağlı olarak adli para cezası veya kanunda sayılan diğer seçenek yaptırımlardan birine çevrilebilir.Cevap
  2. B
    Türk Ceza Kanunu'nda süreli hapis cezasının alt sınırı genel kural olarak bir yıl şeklinde düzenlendiğinden, indirimler sonucu belirlenen 10 aylık yaptırım, süreli hapis cezası kategorisinden çıkarak kanun gereği disiplin hapsine dönüşür.
  3. C
    Sanığa verilen hapis cezası bir yılın altında kaldığı için, failin yaşına veya geçmişteki sabıka durumuna bakılmaksızın bu yaptırımın zorunlu olarak adli para cezasına çevrilmesi gerekmektedir.
  4. D
    Sanık hakkındaki bu yaptırım miktar itibarıyla kısa süreli hapis cezası niteliği taşısa da, hapis cezasının ertelenmesi kurumuna konu edilemez; zira erteleme kararı verilebilmesi için ceza miktarının mutlaka bir yılın üzerinde olması şarttır.
  5. E
    Sanığın bu suçu, infazı tamamlanmış başka bir suçtan doğan tekerrür süreleri içerisinde işlemiş olması hâlinde, tayin edilen bu cezanın türü değişerek doğrudan "müebbet hapis cezası" vasfını kazanır.

Cevap

Doğru ifade, hükmedilen 10 aylık hapis cezasının miktar itibarıyla kısa süreli hapis cezası niteliğinde olduğu ve mahkemenin takdirine bağlı olarak seçenek yaptırımlardan birine çevrilebileceğini belirten ifadedir.
Türk Ceza Kanunu m. 49/2 hükmüne göre 'Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.' Somut olayda yargılama sonucunda hükmedilen sonuç ceza 10 ay olduğundan, bu ceza miktar itibarıyla kısa süreli hapis cezasıdır. Kısa süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlara çevrilmesini düzenleyen TCK m. 50'ye göre, bu çevirme işlemi kural olarak hakimin takdirindedir. Sanık 35 yaşında olduğu için (zorunlu çevirme sınırları olan 18 yaş altı veya 65 yaş üstü gruplarında yer almadığından) cezanın adli para cezasına veya diğer yaptırımlara çevrilmesi ihtiyaridir (takdiridir). Bu bağlamda, cezanın niteliği ve uygulanabilecek kurumları doğru tanımlayan ifade budur.

Adım Adım Çözüm

1
Hükmedilen cezanın süresine bakarak ceza türünü TCK m. 49 kapsamında sınıflandırmak.
Mahkemece 10 ay olarak tayin edilen ceza, süresi 1 yıl veya daha az olduğu için TCK m. 49/2 gereğince 'kısa süreli hapis cezası' niteliğindedir.
Seçenek yaptırımlara çevirme veya erteleme gibi kurumların uygulanabilirliğini değerlendirmek için öncelikle cezanın niteliği doğru tespit edilmelidir.
2
Kısa süreli hapis cezasının adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevrilme koşullarını TCK m. 50 uyarınca incelemek.
Çevirme işlemi kural olarak hakimin takdirindedir. Zorunlu çevirme hâlleri (18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş olma) sanık 35 yaşında olduğu için somut olayda uygulanmaz.
Çevirme işleminin zorunlu mu yoksa ihtiyari mi (takdiri) olduğunu saptamak.
3
Diğer seçeneklerde yer alan erteleme, disiplin hapsine dönüşme ve tekerrür iddialarını genel hükümler çerçevesinde test etmek.
Erteleme için 2 yıl veya altı ceza yeterlidir (alt sınır yoktur). Süreli hapsin kanuni alt sınırı 1 aydır. Tekerrür ise ceza türünü değiştirmez, sadece infaz rejimini ağırlaştırır.
Yanlış seçeneklerdeki çeldirici hukuki argümanların geçersizliğini kanıtlamak.

Anahtar Kavram

Hapis Cezalarının Türleri ve Kısa Süreli Hapis Cezası
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hapis Cezaları: Türleri ve Nitelikleri

Bu konudan daha fazla soru