Soru

Zorluk: OrtaTemel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

1982 Anayasası’nın "Yabancıların durumu" başlıklı 16. maddesi ve ilgili diğer hükümleri dikkate alındığında, yabancıların temel hak ve hürriyetlerinin sınırlandırılması ve kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Temel hak ve hürriyetler, yabancılar için milletlerarası hukuka uygun olarak ancak kanunla sınırlanabilir.Cevap
  2. B
    Yabancıların dilekçe ve bilgi edinme haklarından yararlanabilmeleri için Türkiye'de ikamet etmeleri yeterli olup karşılıklılık esası aranmaz.
  3. C
    Anayasa'nın 14. maddesinde düzenlenen temel hakların kötüye kullanılması yasağı, sadece Türk vatandaşları için geçerli olup yabancıları kapsamaz.
  4. D
    Yabancıların haklarının sınırlandırılmasında Anayasa'nın 13. maddesindeki genel ilkeler uygulanmaz; sadece milletlerarası hukuk kuralları esas alınır.
  5. E
    Yabancılara tanınan hakların kapsamı sadece ikili antlaşmalarla belirlenir ve kanunla genişletilemez.

Cevap

Temel hak ve hürriyetler, yabancılar için milletlerarası hukuka uygun olarak ancak kanunla sınırlanabilir.
1982 Anayasası'nın 16. maddesi uyarınca, yabancıların temel hak ve hürriyetleri üzerinde yapılacak sınırlamalar iki temel şarta bağlanmıştır: Sınırlamanın kanunla yapılması ve yapılan sınırlamanın milletlerarası hukuka uygun olması. Bu ifade anayasal metnin doğrudan yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 16. maddesinin incelenmesi
Maddenin yabancıların haklarının 'milletlerarası hukuka uygun olarak' ve 'kanunla' sınırlanabileceğini belirttiğinin tespiti.
Yabancıların durumunu düzenleyen temel anayasal dayanak bu maddedir.
2
Özel hak düzenlemelerinin (Dilekçe hakkı gibi) kontrol edilmesi
Madde 74'te yabancılar için 'ikamet' ve 'karşılıklılık' şartlarının arandığının görülmesi.
Genel rejimin yanındaki özel şartların doğruluğunu test etmek gerekir.
3
Seçeneklerin anayasal ilkelerle karşılaştırılması
Yabancıların haklarının ancak kanunla ve uluslararası hukuka uygun sınırlanabileceği ifadesinin tam doğruluk taşıdığının onaylanması.
Hukuk tekniği açısından en kesin ve genel geçer hüküm budur.

Anahtar Kavram

Yabancıların Haklarının Sınırlanma Rejimi (Madde 16)

İpuçları

1
Anayasa'nın 16. maddesinde yabancılar için öngörülen sınırlama aracına (kanun mu, kararname mi?) dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Yabancıların siyasi hakları ile kişi hakları arasındaki farkları ve dilekçe hakkındaki karşılıklılık istisnasını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla