Soru

Zorluk: Çok zorTemel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

1982 Anayasası’nda düzenlenen 'Temel Hakların Kötüye Kullanılmaması' (Madde 14) ve 'Yabancıların Hakları' (Madde 16) hükümleri ile bu hakların kullanım şartları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yabancıların temel hak ve hürriyetleri, ancak kanunla ve milletlerarası hukuka uygun olarak sınırlanabilir.
  2. B
    Temel hakların kötüye kullanılması durumunda uygulanacak yaptırımlar, 2001 anayasa değişikliği ile doğrudan Anayasa metninden çıkarılarak kanun koyucunun düzenlemesine bırakılmıştır.
  3. C
    Anayasa'nın 14. maddesinde yer alan 'yorum yasağı', Anayasa hükümlerinin temel hakları belirtilenden daha geniş sınırlandırmayı amaçlayan faaliyetlere dayanak yapılmasını engeller.
  4. Yabancıların Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne dilekçe ile başvurma hakkını kullanabilmeleri için Türkiye'de ikamet etmeleri yeterli olup, bu hakkın kullanımında anayasal olarak karşılıklılık esası aranmaz.Cevap
  5. E
    Yabancılar için öngörülen özel sınırlama rejimi, genel sınırlama rejimindeki ölçülülük ve hakkın özü gibi güvenceleri tamamen devre dışı bırakmaz; aksine bunlara ek bir denetim kriteri olarak milletlerarası hukuku öngörür.

Cevap

Yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmeleri için Türkiye'de ikamet etmeleri ve karşılıklılık esasına tabi olmaları anayasal bir zorunluluktur.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 74. maddesinin ikinci fıkrasına göre, Türkiye'de ikamet eden yabancıların dilekçe hakkından yararlanabilmeleri için sadece ikamet etmeleri yetmez, aynı zamanda 'karşılıklılık esası'nın (mütekabiliyet) gözetilmesi de şarttır. Bu şart anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 16 analizi yapılır.
Yabancıların haklarının ancak kanunla ve milletlerarası hukuka uygun sınırlanabileceği saptanır.
Yabancılar için getirilen özel sınırlama rejiminin temel kriterlerini belirlemek.
2
Anayasa Madde 14 analizi yapılır.
2001 değişikliği ile yaptırımların kanuna bırakıldığı ve 'yorum yasağı'nın kapsamı teyit edilir.
Kötüye kullanma yasağındaki güncel usulü ve yorum kurallarını değerlendirmek.
3
Anayasa Madde 74 (Dilekçe Hakkı) incelenir.
Yabancılar için 'ikamet' ve 'karşılıklılık' (mütekabiliyet) şartlarının birlikte arandığı görülür.
Yabancıların siyasi haklardan yararlanma şartlarındaki anayasal istisnaları saptamak.
4
Seçenekler ile anayasal hükümler karşılaştırılır.
Karşılıklılık esasının aranmadığını iddia eden seçeneğin yanlış olduğu belirlenir.
Anayasa'nın açık hükmüne aykırı ifadeyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Yabancıların Hak Rejimi ve Kötüye Kullanma Yasağı
Bu soruyu puanla