Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTemel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

Türkiye Cumhuriyeti'nde anayasal düzenin temel ilkelerinden biri olan hakların kötüye kullanılamaması kuralı ile ülkede bulunan yabancıların hukuki statüsüne yönelik anayasal rejim hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Türkiye'de ikamet eden yabancıların idarenin işleyişiyle ilgili olarak Kamu Denetçisine başvurma hakkı, anayasal güvence gereği herhangi bir karşılıklılık şartına tabi tutulmaksızın tanınmıştır.
  2. B
    Temel hak ve hürriyetleri, demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmak amacıyla kötüye kullananlar hakkında uygulanacak idari ve cezai müeyyideler, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile doğrudan düzenlenebilir.
  3. C
    Olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin durdurulması durumunda, devletin Anayasa'nın 15. maddesi uyarınca yabancılar için milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerini tamamen askıya alma yetkisi bulunmaktadır.
  4. Hakların kötüye kullanılması yasağına aykırı faaliyetlerde bulunanlara uygulanacak yaptırımlar kanunla düzenlendiği gibi; yabancıların temel hak ve hürriyetleri de milletlerarası hukuka uygun olmak şartıyla ancak kanunla sınırlandırılabilir.Cevap
  5. E
    Yabancıların Türkiye'de yararlanabileceği koruyucu nitelikteki hakların tamamı, uluslararası hukukun üstünlüğü ilkesi gereği Anayasa'da yer alan kanunla sınırlama rejiminden bütünüyle muaf tutulmuştur.

Cevap

Hakların kötüye kullanılması eylemlerine yönelik yaptırımların ve yabancıların temel hak ve hürriyetlerine getirilecek sınırlandırmaların Anayasa gereği kanunla düzenlenmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan bu ifade, Anayasa'nın iki ayrı temel maddesini doğru şekilde sentezlemektedir. Anayasa'nın 14. maddesine göre temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmasına yönelik faaliyetlerde bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler münhasıran 'kanunla' düzenlenir. Diğer yandan, 16. madde uyarınca yabancıların temel hak ve hürriyetleri de yalnızca milletlerarası hukuka uygun olmak kaydıyla 'kanunla' sınırlandırılabilir. Her iki anayasal müdahale türünde de idarenin düzenleyici işlemlerine değil, yasama organının kanun yapma yetkisine dayanılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 14. ve 16. maddelerinde yer alan temel prensipleri analiz etmek.
Madde 16 uyarınca yabancıların haklarının milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabileceği; Madde 14 uyarınca ise kötüye kullanma fiillerine uygulanacak müeyyidelerin kanunla düzenleneceği tespit edilir.
Her iki farklı konunun (yabancılar rejimi ve kötüye kullanma yasağı) ortak noktasının 'kanunilik ilkesi' olduğunu görmek doğru ifadeyi belirlemeyi sağlar.
2
Diğer seçeneklerde yer alan istisnai düzenlemeleri ve Anayasal sınırları değerlendirmek.
Yabancıların dilekçe hakkında karşılıklılık arandığı, olağan dönem CBK'ları ile kişi hakları alanında yaptırım düzenlenemeyeceği ve olağanüstü halde bile uluslararası hukukun tamamen askıya alınamayacağı saptanır.
Çeldirici seçeneklerdeki temel kavramsal hataların (mütekabiliyetin unutulması, normlar hiyerarşisi hatası vb.) ayıklanması, sorunun hatasız çözümünü güvence altına alır.

Anahtar Kavram

Temel hakların kötüye kullanılmaması yasağının yaptırımları ve yabancıların anayasal hak rejiminde kanunilik ilkesi.
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Hakların Kötüye Kullanılmaması ve Yabancıların Hakları

Bu konudan daha fazla soru