Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

1982 Anayasası'nın 123. maddesinde düzenlenen 'idarenin bütünlüğü' ilkesi ile idari teşkilatın kuruluş ve görevlerine hakim olan diğer anayasal prensipler dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdarenin bütünlüğü; hiyerarşi ve idari vesayet mekanizmaları aracılığıyla, farklı kamu tüzel kişilikleri ile devlet tüzel kişiliği arasındaki koordinasyonu ve hukukiliğin denetimini sağlayan üst bir ilkedir.
  2. B
    Kamu tüzel kişiliğinin tesisi yetkisi, 2017 Anayasa değişikliği ile münhasıran kanun koyucuya ait bir yetki olmaktan çıkarılarak yürütme organına da Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yoluyla tanınmıştır.
  3. Anayasa'nın 135. maddesinde düzenlenen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet tüzel kişiliği içerisinde yer aldıklarından, bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisi anayasal bir hiyerarşi ilişkisidir.Cevap
  4. D
    Merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki idari vesayet yetkisi; kamu hizmetlerinde birliği sağlamak ve toplum yararını korumak amacıyla Anayasa ile sınırları çizilmiş, istisnai bir denetim yetkisidir.
  5. E
    İdarenin kanuniliği ilkesi, idarenin hem kuruluşunun hem de görevlerinin kanuni bir dayanağa sahip olmasını gerektirir ancak bu durum idari teşkilatın tüm ayrıntılarının sadece kanunla düzenleneceği anlamına gelmez.

Cevap

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile merkezi idare arasındaki ilişkinin hiyerarşi olduğunu iddia eden ifade yanlıştır; zira bu kuruluşlar ayrı birer kamu tüzel kişisidir ve denetim ilişkisi idari vesayettir.
Doğru cevap, meslek kuruluşları ile merkezi idare arasındaki ilişkiyi hiyerarşi olarak tanımlayan yargıdır. 1982 Anayasası'nın 135. maddesi uyarınca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ayrı birer kamu tüzel kişiliğidir. İdare hukukunun temel prensibi gereği hiyerarşi yetkisi ancak aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üst ile ast arasında söz konusu olabilir. Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki (devlet-meslek kuruluşu veya devlet-belediye gibi) denetim ilişkisi ise her zaman idari vesayet niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin bütünlüğü ilkesinin araçlarını belirle
Hiyerarşi (tek tüzel kişilik içi) ve İdari Vesayet (farklı tüzel kişilikler arası) araçları tespit edildi.
İdarenin bütünlüğü bu iki hukuki mekanizma ile sağlanır.
2
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (barolar, odalar vb.) hukuki statüsünü incele
Anayasa'nın 135. maddesine göre bu kuruluşların 'kamu tüzel kişisi' olduğu saptandı.
Denetimin türü, birimlerin aynı veya farklı tüzel kişilikler içinde olup olmadığına bağlıdır.
3
Merkezi idare ile meslek kuruluşları arasındaki denetim türünü analiz et
Farklı tüzel kişilikler söz konusu olduğu için ilişkinin 'idari vesayet' olduğu sonucuna varıldı.
Devlet tüzel kişiliği (merkez) dışındaki bir kamu tüzel kişisi üzerinde hiyerarşi yetkisi kullanılamaz.
4
Anayasal güncel metinle karşılaştır
Meslek kuruluşlarının devlet tüzel kişiliği içinde olduğu ve hiyerarşiye tabi olduğu iddiasının hukuken yanlış olduğu onaylandı.
Yanlış yargıyı içeren seçenek bu aşamada kesinleşir.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet yetkisinin yerindelik denetimi yapıp yapamayacağına dair yargı kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

Bu konudan daha fazla soru