Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

1982 Anayasası’nın 135. maddesinde düzenlenen 'Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu kuruluşların idari teşkilat içerisindeki yeri ve tabi oldukları denetim rejimi açısından yanlıştır?

  1. A
    Bu kuruluşlar, belirli bir mesleğe mensup olanların ortak ihtiyaçlarını karşılamak ve mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla kanunla kurulan kamu tüzel kişileridir.
  2. B
    Organ seçimleri, kanunda belirtilen esaslara göre, yargı gözetimi altında ve gizli oyla yapılır; siyasi partilerin bu kuruluşların seçimlerinde aday göstermeleri anayasal olarak yasaklanmıştır.
  3. C
    Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi, idarenin bütünlüğü ilkesini sağlamaya yönelik bir idari vesayet yetkisidir ve kapsamı kanunla belirlenir.
  4. Bu kuruluşlar, hizmet yerinden yönetim kuruluşu statüsünde olduklarından, idari teşkilat şemasında merkezi idarenin hiyerarşik alt birimi olarak yapılandırılmışlardır.Cevap
  5. E
    Meslek kuruluşları, üyelerinin mesleki disiplinini koruma amacıyla yaptırım uygulama yetkisine sahip olsalar da, sendikalar gibi üyeleri adına toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip değildirler.

Cevap

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının merkezi idarenin hiyerarşik alt birimi olduğunu belirten ifade yanlıştır çünkü bu kuruluşlar idari vesayet denetimine tabidir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, idari teşkilatın 'yerinden yönetim' kanadında yer alan hizmet yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Ayrı birer kamu tüzel kişisi oldukları için, merkezi idarenin (başkent teşkilatının) bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi anayasal olarak 'idari vesayet' olarak tanımlanır. Hiyerarşi ilişkisinden bahsedilebilmesi için tarafların aynı kamu tüzel kişiliği (Devlet Tüzel Kişiliği gibi) içerisinde yer alan birer makam veya birim olması gerekir; oysa meslek kuruluşları merkezi idareden bağımsız birer tüzel kişiliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluşun hukuki statüsünü belirle
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Anayasa m. 135 uyarınca kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
İdari teşkilattaki yerlerini saptamak için tüzel kişilik yapısının bilinmesi gerekir.
2
Denetim türünü analiz et
Merkezi idare (devlet tüzel kişiliği) ile ayrı kamu tüzel kişiliği olan meslek kuruluşları arasındaki ilişki 'idari vesayet'tir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasında gerçekleşir.
3
Diğer kuruluşlarla farkını değerlendir
Sendikalar ve dernekler özel hukuk veya farklı anayasal hükümlere (m. 51-54) tabidir; meslek kuruluşları ise m. 135'e göre özel bir statüdedir.
Karmaşık sorularda kurumlar arası sınırların belirlenmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki farkları, belediyeler ve köyler üzerinden de inceleyerek pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Bu konudan daha fazla soru