Soru

Zorluk: OrtaKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, yerinden yönetim kuruluşları arasında özel bir yere sahip olan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerindeki devlet denetiminin hukuki niteliği ve bu kuruluşların işleyişine dair anayasal güvenceler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi hiyerarşi niteliğinde olup, ilgili bakanlık kuruluşun işlemlerini yerindelik açısından denetleyebilir.
  2. B
    Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kamu görevlilerinin, kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili meslek kuruluşlarına (baro, tabip odası vb.) üye olmaları anayasal bir zorunluluktur.
  3. C
    Bu kuruluşların organ seçimleri, kuruluşun kendi tüzüğünde belirlediği kurullar tarafından serbestçe yürütülür ve seçim sonuçları mülki idare amirinin onayı ile kesinleşir.
  4. Devletin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi idari vesayet olup, kuruluşun sorumlu organlarının görevine son verilmesi ancak yargı kararı ile mümkün olabilir.Cevap
  5. E
    Bu kuruluşlar, sendikalar gibi demokratik bir kitle örgütü statüsünde olduklarından kuruluş amaçları dışında siyasi faaliyetlerde bulunabilir ve siyasi partilerle ortak hareket edebilirler.

Cevap

Devletin bu kuruluşlar üzerindeki denetiminin idari vesayet olduğunu ve sorumlu organların görevine son verilmesinin ancak yargı kararı ile gerçekleşebileceğini belirten ifade doğrudur.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (barolar, odalar vb.), devletin idari yapısı içinde yerinden yönetim ilkesine dayanır. Bu nedenle devletin bu kuruluşlar üzerindeki denetimi hiyerarşi değil, 'idari vesayet' niteliğindedir. Ayrıca, bu kuruluşların demokratik özerkliğini korumak amacıyla, seçilmiş organlarının görevine son verilmesi yetkisi idari makamlara değil, sadece bağımsız yargı organlarına bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki Statü Analizi
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Anayasa'nın 135. maddesinde düzenlenen, kamu tüzel kişiliğine sahip hizmet yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
Kuruluşların hukuki rejimini belirlemek için anayasal temeli anlamak gerekir.
2
Denetim Türünün Belirlenmesi
Merkezi idare ile ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip bu kuruluşlar arasındaki denetim bağı 'idari vesayet'tir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği, farklı tüzel kişiler arasındaki denetim her zaman idari vesayettir.
3
Organ Güvencesinin İncelenmesi
Anayasa, bu kuruluşların özerkliğini korumak amacıyla organlarının görevine son verilmesini münhasıran yargı kararına bağlamıştır.
İdari makamların doğrudan görevden alma yetkisinin bulunmadığını teyit etmek için önemlidir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Yargısal Güvence

Daha Fazla Pratik

Baroların ve Tabip Odalarının disiplin cezası verme yetkisinin hukuki niteliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla