Mirasbırakan (M), hazırladığı vasiyetnamesinde şu tasarruflara yer vermiştir:
I. "Mirasımın 'sini, hayatı boyunca bir daha evlenmemesi kaydıyla eski eşim (E)’ye bırakıyorum."
II. "Eski eşim (E) benden önce vefat ederse veya mirası reddederse, onun payı çocukluk arkadaşım (A)’ya geçecektir."
III. "Antika saat koleksiyonumu sadık çalışanım (S)’ye vasiyet ediyorum; ancak (S) bu saatleri hiçbir şekilde satmamalı, ailemize ait müzede muhafaza etmelidir."
IV. "Köydeki çiftliğimi kardeşim (K)’ye bırakıyorum; (K) öldüğünde çiftlik yeğenim (Y)’ye geçmelidir."
Türk Medeni Kanunu'nun ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriğine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, bu tasarruflarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- (E) lehine öngörülen "evlenmeme" şartı kişilik haklarını ve özgürlüğünü hukuka aykırı şekilde kısıtladığı için, TMK m. 515/2 uyarınca bu şartın varlığı (E) lehine yapılan mirasçı atama tasarrufunu tamamen geçersiz kılar.Cevap
- B(S)’ye bırakılan antika saat koleksiyonu terekenin ekonomik olarak en değerli parçası olduğu için bu işlem kanunen "belirli mal bırakma" değil, "mirasçı atama" sayılır ve (S) tereke borçlarından kişisel olarak sorumlu olur.
- C(E) lehine konulan evlenmeme şartı sadece "başkalarını rahatsız edici" bir şart niteliğinde olduğu için hukuk sisteminde "yok sayılır" ve (E) herhangi bir kısıtlama olmaksızın miras payını elde eder.
- D(K) ve (Y) arasındaki ilişki bir "yedek mirasçılık" ilişkisidir; bu nedenle (K) mirası kazandığı anda (Y)’nin mirasa ilişkin tüm beklenti hakları kendiliğinden sona erer.
- E(S)’ye yüklenen saatleri satmama ve müzede muhafaza etme yükümlülüğü bir "erteleyici koşul" niteliğindedir; dolayısıyla (S) bu saatleri müzeye teslim edene kadar mülkiyet hakkını kazanamaz.
Cevap
Eski eşe yönelik 'evlenmeme' şartı hukuka ve ahlaka aykırı bir kısıtlama niteliği taşıdığı için bu şartın bağlı olduğu mirasçı atama tasarrufu tamamen geçersiz sayılmalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 515. maddesinin 2. fıkrasına göre, hukuka veya ahlaka aykırı koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu geçersiz kılar. Bir kimsenin evlenme özgürlüğünü hayatı boyunca kısıtlayan 'evlenmeme' şartı, kişilik haklarına ve genel ahlaka aykırı kabul edildiği için bu şartın eklendiği mirasçı atama tasarrufu baştan itibaren geçersiz olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ölüme Bağlı Tasarruflarda Koşul ve Yüklemelerin Geçerliliği (TMK m. 515)
Daha Fazla Pratik
TMK m. 515 ve 516 arasındaki farkı pekiştirmek için 'koşul' ile 'yükleme' arasındaki edim farklarına odaklanan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s