Soru

Zorluk: Çok zorKıymetli Evrakta Defiler

Kıymetli evrak hukukunda yer alan "defiler" (savunma araçları) ile bu defilerin iyiniyetli hamile karşı ileri sürülme imkânları düşünüldüğünde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca; senet üzerindeki bir imzanın sahteliği diğer imzaların geçerliliğini haleldar etmese de, imzası taklit edilen kişi bu durumu mutlak bir defi olarak iyiniyetli hamile karşı dahi ileri sürebilir.Cevap
  2. B
    Kambiyo senedi borçlusu, hamile karşı aralarındaki doğrudan ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri ileri sürebilmesi için, hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması şarttır.
  3. C
    Ehliyetsizlik defisi, senedin kambiyo senedi vasfını ve şekil şartlarını etkilemediği sürece, senedi ciro yoluyla iktisap eden iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyen nispi bir defi niteliğindedir.
  4. D
    Senet metninden anlaşılan defiler (örneğin vadenin henüz gelmemiş olması), senedin tedavül kabiliyetini korumak amacıyla yalnızca temel ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilen şahsi defiler kategorisinde değerlendirilir.
  5. E
    Düzenleyenin imzasının sahte olması durumunda 'imzaların bağımsızlığı' ilkesi işletilemeyeceğinden, senedin tamamı hükümsüz hale gelir ve bu durum cirantaların sorumluluğunu da kendiliğinden sona erdirir.

Cevap

Kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği, bir imzanın sahteliği diğer imzaların geçerliliğini etkilemezken; imzası sahte olan kişi bu durumu mutlak bir defi olarak iyiniyetli hamile karşı dahi ileri sürebilir.
Doğru ifade, kambiyo hukukunun iki temel direğini birleştirir: Mutlak defiler ve imzaların bağımsızlığı. Sahtelik definin mutlak olması, imzası taklit edilen kişiyi iyiniyetli hamile karşı dahi korurken; imzaların bağımsızlığı ilkesi, bu sahteliğin senedin genel geçerliliğini ve diğer dürüst imzacıların sorumluluğunu yok etmesini engeller. Bu denge, hem borçluyu (iradesi dışında borçlanmasını önleyerek) hem de piyasayı (senedin tedavülünü sürdürerek) korur.

Adım Adım Çözüm

1
Defilerin tasnifini analiz et.
Kıymetli evrakta defiler; mutlak defiler (herkese karşı) ve nispi defiler (sadece belirli kişilere karşı) olarak ikiye ayrılır.
Hukuki uyuşmazlığın çözümünde definin kime karşı ileri sürülebileceğini belirlemek esastır.
2
Sahtelik ve ehliyetsizlik durumlarını değerlendir.
Sahtelik ve ehliyetsizlik, senedin geçersizliğine ilişkin mutlak defilerdir.
İmza atanın iradesi sakat veya yoksa, bu durum senedin tedavül güvenliğinden üstün tutularak mutlak koruma sağlar.
3
İmzaların bağımsızlığı (istiklali) ilkesini uygula.
Bir imzanın sahte olması senedin kambiyo vasfını düşürmez; diğer imzalar sahiplerini bağlamaya devam eder (TTK 677).
Kıymetli evrakın tedavül kabiliyetini ve hamili korumak için her imza birbirinden bağımsız bir borç taahhüdü olarak kabul edilir.
4
Nispi defilerde kötüniyet şartını kontrol et.
Borçlu, önceki hamillere karşı olan defilerini mevcut hamile karşı ancak hamil 'bile bile borçlunun zararına' hareket etmişse ileri sürebilir (TTK 687).
İyiniyetli hamilin, temel ilişkideki sakatlıklardan etkilenmemesi kıymetli evrak hukukunun temel taşıdır.

Anahtar Kavram

Mutlak Defiler ve İmzaların Bağımsızlığı İlkesi

Daha Fazla Pratik

İmzaların bağımsızlığı ilkesinin tahrifat (TTK 748) ile olan ilişkisini inceleyerek, tahrifattan önce ve sonra imza atanların sorumluluk farklarını çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla