Profesyonel dağcılık rehberi olan (R), bir grup amatör dağcıyı zorlu bir dağ parkurunda yönlendirmek ve güvenliklerini sağlamak üzere grupla bir rehberlik sözleşmesi imzalar. Tırmanışın tehlikeli bir aşamasında gruptakilerle tartışan (R), öfkelenerek "Benden bu kadar, ne hâliniz varsa görün!" der ve grubu tehlikeli bölgede yönlendirmesiz bırakıp tek başına kampa döner. Yolu bulamayan gruptaki (M), yönünü kaybedip uçuruma düşerek hayatını kaybeder.
Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, (R)'nin eyleminin hukuki niteliği ve ceza sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- (R), sözleşmeden doğan garantörlük yükümlülüğünü kasten yerine getirmediği için eylemi görünüşte ihmali suç kapsamında değerlendirilir ve kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesinden sorumlu tutulur.Cevap
- B(R)'nin eylemi, kanunda doğrudan doğruya bir yapmama biçimi olarak düzenlenen gerçek ihmali suç niteliğindedir.
- COlayda (R)'nin (M)'yi uçuruma itmesi gibi aktif bir icrai hareketi bulunmadığından, ölüm neticesi ile fiil arasında nedensellik bağı kurulamayacağı için (R)'ye ölüm neticesi isnat edilemez.
- D(R)'nin garantör sıfatıyla sorumlu tutulabilmesi için ölüm tehlikesinin bizzat kendi öngelen tehlikeli hareketinden kaynaklanması zorunlu olduğundan, sadece taksirle ölüme neden olma hükümleri uygulanabilir.
- E(R)'nin asıl eylemi grubu o anlık zor durumda bırakmak olduğundan, eylem neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hâline dönüşür.
Cevap
(R), sözleşmeden doğan garantörlük yükümlülüğünü kasten yerine getirmediği için eylemi görünüşte ihmali suç kapsamında değerlendirilir ve kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesinden sorumlu tutulur.
Türk Ceza Kanunu'na göre kasten öldürme veya yaralama gibi icrai suçlar, garantörlük yükümlülüğü altında bulunan bir kişinin yükümlü olduğu davranışı yerine getirmemesi (ihmali) sonucunda da işlenebilir. Bu duruma doktrinde görünüşte ihmali suç denir. TCK m. 83 uyarınca failin ihmali bir davranıştan sorumlu tutulabilmesi için garantör sıfatını haiz olması gerekir. Garantörlük; kanundan, sözleşmeden veya öngelen tehlikeli hareketten doğabilir. Olayda dağcılık rehberi (R)'nin imzaladığı sözleşme, ona grubu koruma ve gözetme garantörlüğü yüklemiştir. (R)'nin bu yükümlülüğü kasten ihlal etmesi ve (M)'nin ölümüne neden olması, onu kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçundan sorumlu kılar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Görünüşte İhmali Suç ve Sözleşmeden Doğan Garantörlük Yükümlülüğü