Soru

Zorluk: OrtaFiil: İhmali Hareketler (Gerçek ve Görünüşte İhmal)

Özel bir spor tesisinde cankurtaran olarak çalışan (C), mesai saatleri içerisinde havuzda yüzmekte olan (M)'nin aniden kramp girmesi sonucu çırpınmaya başladığını görür. Ancak (C), (M)'yi önceden tanıdığı ve aralarında şahsi bir husumet bulunduğu için bilerek müdahale etmez ve durumu başkalarına da bildirmez. Zamanında müdahale edilmemesi nedeniyle (M) boğularak hayatını kaybeder.

Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, (C)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (C), boğulma tehlikesini kendisi yaratmadığı için ölüm neticesinden fail sıfatıyla sorumlu tutulamaz.
  2. B
    (C)'nin eylemi kanunda bizzat ihmali bir hareket olarak cezalandırıldığı için olayda gerçek ihmali suç meydana gelmiştir.
  3. (C), sözleşmeden doğan özel bir hukuki yükümlülüğü kasten ihlal ettiği için ihmali davranışla kasten öldürme suçundan sorumlu olur.Cevap
  4. D
    (C)'nin hareketsiz kalması ile ölüm neticesi arasında ceza hukuku anlamında nedensellik bağı kurulamayacağından, (C) sadece yardım bildiriminde bulunmama suçundan cezalandırılır.
  5. E
    (C)'nin doğrudan icrai bir müdahalesi bulunmadığı için olayda kasten öldürme değil, neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçu oluşmuştur.

Cevap

Doğru seçenek, (C)'nin sözleşmeden doğan özel bir hukuki yükümlülüğü kasten ihlal ettiği için ihmali davranışla kasten öldürme suçundan sorumlu olacağını ifade eden seçenektir.
Olayda (C), cankurtaranlık mesleği gereği sözleşmeden kaynaklanan bir koruma ve gözetim (garantörlük) yükümlülüğü altındadır. Kasten öldürme gibi temelinde icrai hareket gerektiren bir suçun, garantörlük yükümlülüğü bulunan bir kişi tarafından ihmali davranışla işlenmesi 'görünüşte ihmali suç' ya da 'ihmal suretiyle icra' olarak adlandırılır. (C), bilerek hareketsiz kaldığı için kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi hükümlerince sorumlu tutulur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki failin hukuki statüsünün ve yükümlülüğünün tespit edilmesi.
(C) bir cankurtarandır ve iş sözleşmesi gereği havuzdaki kişilerin hayatını koruma ve gözetim (garantörlük) yükümlülüğü altındadır.
Kişinin ihmali bir davranıştan dolayı fail olarak sorumlu tutulabilmesi için garantörlük statüsünün kaynağının (kanun, sözleşme veya öngelen tehlikeli hareket) belirlenmesi gerekir.
2
Suçun türünün (gerçek mi görünüşte mi ihmal olduğunun) belirlenmesi.
Kasten öldürme kural olarak icrai bir hareketi gerektirir. Ancak garantör konumundaki (C)'nin hareketsiz kalarak ölüme neden olması, olayı 'görünüşte ihmali suç' (ihmal suretiyle icra) haline getirir.
Gerçek ihmali suçlar doğrudan kanunda ihmal olarak yer alırken, görünüşte ihmali suçlar icrai bir suçun ihmali hareketle işlenmesiyle oluşur.
3
Failin kastının ve eyleminin hukuki vasfının değerlendirilmesi.
(C), şahsi husumeti nedeniyle bilerek müdahale etmemiş ve ölümü istemiştir. Bu nedenle taksir veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç değil, kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçu oluşur.
Failin hareketsiz kalışındaki motivasyon ve neticeyi öngörüp istemesi, eylemin doğrudan kasten öldürme olarak nitelendirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Görünüşte İhmali Suç (İhmal Suretiyle İcra) ve Garantörlük Yükümlülüğü
Bu soruyu puanla