Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKişinin Hakları ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları)

1982 Anayasası’nın sistematiğinde temel hak ve hürriyetler; Jellinek’in 'statü kuramı' uyarınca negatif statü (kişinin hakları), pozitif statü (sosyal ve ekonomik haklar) ve aktif statü (siyasi haklar) olarak tasnif edilmiştir. Negatif statü hakları, bireyin devlet tarafından müdahale edilemeyecek özel alanını koruma altına alan 'koruyucu haklar'dır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nın 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) başlığı altında düzenlenen hak ve hürriyetlerden biri değildir?

  1. A
    Çalışma ve sözleşme hürriyeti
  2. B
    İspat hakkı
  3. C
    Mülkiyet hakkı
  4. Toprak mülkiyetiCevap
  5. E
    Yerleşme ve seyahat hürriyeti

Cevap

Toprak mülkiyeti, 1982 Anayasası'nın sistematik yapısında negatif statü hakları arasında değil, sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü) bölümünde yer almaktadır.
Doğru yanıt olan 'toprak mülkiyeti', 1982 Anayasası'nın 44. maddesinde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlenmiştir. Jellinek'in sınıflandırmasına göre bu bir pozitif statü (isteme) hakkıdır. Genel mülkiyet hakkından farklı olarak toprak mülkiyeti, toprağın verimli işletilmesi ve topraksız çiftçinin korunması gibi sosyal amaçlar güder.

Adım Adım Çözüm

1
Jellinek'in hak sınıflandırmasını hatırla.
Negatif statü hakları devlete 'dokunma' derken, pozitif statü hakları devletten hizmet veya edim talep eder.
Sorunun temel mantığı Anayasa'nın hangi hakları hangi bölümde (statüde) düzenlediğini tespit etmektir.
2
1982 Anayasası'nın İkinci Kısmı'ndaki bölüm başlıklarını analiz et.
İkinci Bölüm 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif), Üçüncü Bölüm ise 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Pozitif) olarak adlandırılmıştır.
Sistematik tasnif hatasını engellemek için madde başlıklarının konumunu bilmek gerekir.
3
Mülkiyet kavramına ilişkin iki farklı maddeyi karşılaştır.
Madde 35 'Mülkiyet Hakkı' negatif statüdeyken; Madde 44 'Toprak Mülkiyeti' sosyal ve ekonomik haklar altındaki 'Kamu Yararı' başlığında yer alır.
Öğrencilerin en çok düştüğü 'benzer isimli hak' tuzağını analiz etmek için bu ayrım kritiktir.
4
Çalışma ile ilgili hakları ayrıştır.
'Çalışma ve sözleşme hürriyeti' (m. 48) negatif statüde, 'Çalışma hakkı ve ödevi' (m. 49) ise pozitif statüdedir.
Seçeneklerdeki güçlü çeldiricileri elemek için terminolojik hassasiyet gereklidir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Hakların Sistematik Tasnifi (Statü Kuramı)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kişinin Hakları ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları)

Bu konudan daha fazla soru