Soru

Zorluk: ZorKişinin Hakları ve Ödevleri (Negatif Statü Hakları)

Jellinek’in 'statü kuramı' uyarınca, devletin müdahale edemediği ve bireyi koruyan 'negatif statü hakları' ile devletten hizmet talep edilen 'pozitif statü hakları' 1982 Anayasası'nda farklı başlıklar altında tasnif edilmiştir. Bu tasnif ve anayasal rejim dikkate alındığında, aşağıdaki haklardan hangisi devletin sosyal veya ekonomik yükümlülüklerinden biri (pozitif statü) olmayıp, doğrudan 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (negatif statü) kategorisinde yer alır?

  1. A
    Konut hakkı
  2. Çalışma ve sözleşme hürriyetiCevap
  3. C
    Sendika kurma hakkı
  4. D
    Sosyal güvenlik hakkı
  5. E
    Eğitim ve öğrenim hakkı

Cevap

Çalışma ve sözleşme hürriyeti, 1982 Anayasası'nın sistematiği içinde 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü) başlığı altında düzenlenmiştir.
Çalışma ve sözleşme hürriyeti, 1982 Anayasası'nın 48. maddesinde düzenlenmiş olup 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) bölümünde yer almaktadır. Bu hak, bireyi devlete karşı koruyan ve devletin müdahale edemeyeceği bir serbesti alanını temsil eder. Diğer seçeneklerdeki haklar ise devletin sosyal refahı sağlamak adına hizmet sunmasını gerektiren 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Pozitif Statü Hakları) bölümündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Jellinek'in statü kuramına göre hakların niteliğini belirle.
Negatif statü hakları (koruyucu haklar), devletin karışmaması gereken özel alanı; pozitif statü hakları (isteme hakları) ise devletten hizmet talep edilen alanı ifade eder.
Soruda negatif statü hakkı olanın seçilmesi istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki hakların Anayasa'daki yerlerini analiz et.
Konut hakkı (Madde 57), Sendika kurma (Madde 51), Sosyal güvenlik (Madde 60) ve Eğitim (Madde 42) hakları 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Pozitif) bölümündedir.
Bu haklar devletin sosyal devlet ilkesi gereği pozitif bir eylemde bulunmasını gerektirir.
3
Çalışma kavramı üzerindeki kritik ayrımı değerlendir.
Anayasa'da 'Çalışma ve sözleşme hürriyeti' (Madde 48) negatif statüde iken, 'Çalışma hakkı ve ödevi' (Madde 49) pozitif/sosyal haklar bölümündedir.
Hürriyet vurgusu negatif statüyü, hak ve hizmet vurgusu pozitif statüyü işaret eder.

Anahtar Kavram

Negatif Statü Hakları (Koruyucu Haklar)

Daha Fazla Pratik

Konut dokunulmazlığı (negatif) ile konut hakkı (pozitif) arasındaki anayasal sistematik farkını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla