Soru

Zorluk: ZorEvliliğin Genel Hükümleri: Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri

Evli olan (A) ve (B)'den (B), uzun süreli bir bilimsel araştırma için ulaşılamayan bir bölgeye gitmiştir. Bu sırada çiftin birlikte yaşadığı aile konutunun çatısı şiddetli bir fırtına neticesinde ağır hasar görmüş ve konutun içindeki eşyaların zarar görmemesi için acil onarım yapılması zorunlu hale gelmiştir. (A), (B)'ye ulaşma imkanı bulamadığı için bir yapı firmasıyla onarım sözleşmesi imzalamıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, (A)'nın gerçekleştirdiği bu hukuki işlem ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Aile konutunun onarımı gibi olağan dışı işlemler için (A)’nın (B) tarafından önceden verilmiş yazılı bir vekaletnameye sahip olması geçerlilik şartıdır.
  2. B
    Türk Medeni Kanunu’na göre kocanın aile birliğinin reisi olma sıfatı gereği, (B)’nin gıyabında (A) tarafından yapılan bu tür sözleşmeler (B)’yi hukuken bağlamaz.
  3. (A), birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunan bu durumda birliği temsil yetkisine sahiptir ve bu işlemden dolayı (B) ile birlikte müteselsilen sorumludur.Cevap
  4. D
    Çatı onarımı "birliğin sürekli ihtiyaçları" kapsamında kabul edildiğinden (A) bu işlemi tek başına yapabilir; ancak borç sadece (A)'nın şahsi borcu sayılır.
  5. E
    Eşlerden birine ulaşılamayan hallerde, diğer eşin olağan dışı temsil yetkisini kullanabilmesi için mutlaka aile mahkemesinden önceden izin alması gerekir.

Cevap

Eşlerden biri, birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca varsa ve diğer eşin başka bir yerde olması sebebiyle rızası alınamıyorsa birliği temsil yetkisine sahiptir ve bu durumda eşler müteselsilen sorumlu olurlar.
Türk Medeni Kanunu'nun 188. maddesinin 2. fıkrasına göre; birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca varsa ve diğer eşin hastalığı, başka bir yerde olması veya benzeri sebeplerle rızası alınamıyorsa, eşlerden biri birliğin diğer (olağan dışı) ihtiyaçları için de birliği temsil edebilir. Aynı Kanun'un 189. maddesi uyarınca, temsil yetkisinin kullanıldığı hallerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olurlar. Olayda fırtına nedeniyle oluşan hasar acildir ve diğer eşe ulaşılamamaktadır, dolayısıyla temsil yetkisi ve müteselsil sorumluluk doğmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki ihtiyacın niteliği ve aciliyet durumu belirlenmelidir.
Çatı onarımı 'olağan dışı' bir ihtiyaçtır ancak fırtına sonrası su girmesi 'gecikmesinde sakınca bulunan' acil bir haldir.
Temsil yetkisinin hangi fıkra uyarınca kullanılacağını belirlemek için şartların tespiti gerekir.
2
Diğer eşin (B) rızasının alınma imkanı ve konumu değerlendirilmelidir.
Eşin ulaşılamayan bir bölgede olması (başka yerde olması), rızasının alınmasını imkansız kılmaktadır.
TMK m. 188/2 uyarınca rıza alınamaması, temsil yetkisinin doğması için temel şartlardan biridir.
3
Hukuki sonucun ve sorumluluk türünün belirlenmesi.
Temsil yetkisi yasal olarak doğmuştur ve yapılan işlemden dolayı eşler müteselsilen sorumludur.
TMK m. 189, temsil yetkisinin kullanıldığı her durumda eşlerin üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğunu öngörür.

Anahtar Kavram

Evlilik Birliğinde Olağan Dışı Temsil Yetkisi ve Müteselsil Sorumluluk
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla