Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini sağlamaya yönelik araçlardan biri olan "hiyerarşi yetkisi" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilat içindeki üst makamın alt makam üzerindeki doğal bir yetkisi olup bu yetkinin kullanılabilmesi için kanunda ayrıca ve açıkça düzenlenmiş olması gerekmez.
  2. B
    Üst makam, hiyerarşi yetkisine dayanarak astın işlemlerini hem hukukilik (mevzuata uygunluk) hem de yerindelik (kamu yararı ve hizmet gerekleri) açısından denetleyebilir.
  3. C
    Hiyerarşi amiri, astın tesis ettiği bir işlemi denetledikten sonra bu işlemi iptal edebileceği gibi işlemin içeriğini değiştirerek veya düzelterek (reforme ederek) de onayabilir.
  4. D
    İdari vesayet makamlarından farklı olarak hiyerarşi amiri, denetimi altındaki astın işlemleri üzerinde olduğu kadar personelin özlük ve disiplin işleri üzerinde de yetki sahibidir.
  5. Hiyerarşi yetkisi istisnai bir yetki niteliğinde olduğundan, sadece kanunun açıkça izin verdiği durumlarda ve kanunla belirlenen sınırlı bir çerçevede kullanılabilir.Cevap

Cevap

Hiyerarşi yetkisinin istisnai olduğunu ve kullanılabilmesi için kanunun açık iznine gerek duyduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu özellikler hiyerarşiye değil, idari vesayete aittir.
Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatlanmanın ve makamın doğal bir sonucudur; dolayısıyla genel bir yetkidir ve kullanılabilmesi için kanunda özel bir düzenlemeye ihtiyaç duymaz. Oysa idari vesayet, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğine bir müdahale teşkil ettiği için Anayasa uyarınca ancak kanunun açıkça öngördüğü durumlarda ve yine kanunda çizilen sınırlar dahilinde kullanılabilen 'istisnai' bir yetkidir. Bu nedenle, hiyerarşi yetkisinin kanunla sınırlı ve istisnai olduğunu belirten ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim yetkisinin hukuki kaynağını belirleme
Hiyerarşi yetkisi, merkezi idarenin kendi içindeki dikey yapılanmanın (üst-ast ilişkisi) doğal bir sonucudur.
İdarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki birimlerin uyumunu sağlamak için hiyerarşi 'genel' bir yetki olarak kabul edilir.
2
Hiyerarşi ve İdari Vesayet ayrımını uygulama
Hiyerarşi 'genel', idari vesayet ise 'istisnai' (kanunda belirtilmesi şart olan) bir yetkidir.
İdari vesayet farklı kamu tüzel kişileri arasında gerçekleştiği için özerkliği korumak adına ancak kanunla ve sınırlı olarak tanınabilir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi ve İdari Vesayet Yetkilerinin Kaynağı (Genellik vs. İstisnailik)

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet yetkisinin sınırlarını ve hiyerarşi ile olan farklarını bir tablo yardımıyla çalışmak kavramların kalıcılığını artıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla