Soru

Zorluk: ZorKambiyo Senetlerinde İmza, Ehliyet ve Temsil İlkeleri

(A), savurganlığı nedeniyle mahkemece kısıtlanmış bir kimsedir ve kendisine vasi atanmıştır. (A), vasisinin rızası veya icazeti bulunmaksızın lehtar (B) lehine bir bono düzenleyerek teslim etmiştir. (B), bu bonoyu (C)’ye ciro etmek istemiş; ancak (B) adına hareket eden ve hiçbir temsil yetkisi bulunmayan (T), bonoyu "(B) temsilcisi sıfatıyla" imzalayarak (C)’ye teslim etmiştir. Son olarak (C), bonoyu ciro yoluyla iyiniyetli hamil (H)’ye devretmiştir. Bu olayla ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A), ehliyetsizliğine dayalı def’i mutlak nitelikte olduğundan bunu (H)’ye karşı ileri sürebilir; ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet üzerindeki diğer imzalar geçerliliğini korur ve yetkisiz temsilci (T) senet bedelinden hamil (H)'ye karşı bizzat sorumlu olur.Cevap
  2. B
    Düzenleyen (A) sınırlı ehliyetsiz olduğundan, düzenleyenin imzasındaki bu sakatlık senedin kambiyo senedi vasfını tamamen ortadan kaldırır ve senedi adi senede dönüştürür.
  3. C
    Temsil yetkisi bulunmayan (T)’nin attığı imza geçersiz olduğundan ve (A) da kısıtlı olduğundan, bono üzerindeki ciro silsilesi kopmuştur ve (H) meşru hamil sayılamaz.
  4. D
    (A)’nın savurganlık nedeniyle kısıtlanmış olması, temel ilişkiden kaynaklanan nisbi bir defi niteliğindedir ve bonoyu iyiniyetle iktisap eden (H)’ye karşı ileri sürülemez.
  5. E
    Yetkisiz temsilci (T), temsil olunan (B) adına imza attığı için tüm sorumluluk (B)’ye aittir; (T) sadece haksız fiil hükümlerine göre tazminatla yükümlüdür.

Cevap

(A)'nın ehliyetsizliği mutlak bir defi olarak hamil (H)'ye karşı ileri sürülebilir; ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği senet geçerli kalır ve yetkisiz temsilci (T) bedelden bizzat sorumlu olur.
Doğru seçenek, kambiyo hukukunun iki temel direğini birleştirir: Birincisi, ehliyetsizliğin mutlak bir defi olarak herkese karşı ileri sürülebilmesi; ikincisi ise imzaların bağımsızlığı (mücerretlik) ilkesi gereği bir imzanın geçersizliğinin diğerlerini sakatlamamasıdır. Ayrıca yetkisiz temsilcinin kambiyo senedinden dolayı bizzat sorumlu olacağı kuralı doğru şekilde uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyenin (A) hukuki durumunun tespiti
(A) savurganlık nedeniyle kısıtlanmış olduğundan sınırlı ehliyetsizdir; kambiyo taahhüdü altına girmesi vasisinin rızasına bağlıdır.
Türk Medeni Kanunu uyarınca kısıtlılar yasal temsilcilerinin izni olmadan borç altına giremezler.
2
Def'i türünün belirlenmesi
Ehliyetsizlik def'i mutlak bir def'idir.
Kişinin irade beyanının geçerliliğine ilişkin sakatlıklar (ehliyetsizlik, imza sahteliği vb.) herkese karşı ileri sürülebilir.
3
İmzaların bağımsızlığı ilkesinin uygulanması
Düzenleyenin imzasının geçersizliği, senet üzerindeki diğer imzaları (ciroları) ve senedin kambiyo vasfını etkilemez.
TTK m. 677 uyarınca senet üzerindeki imzaların her biri diğerinden bağımsız bir borç taahhüdü oluşturur.
4
Yetkisiz temsilcinin (T) sorumluluğunun saptanması
(T), senet bedelinin tamamından bizzat sorumludur.
TTK m. 678 uyarınca, temsil yetkisi olmadığı halde temsilci sıfatıyla imza atan kişi, senedin hükümlerine göre şahsen sorumlu olur.

Anahtar Kavram

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsil Sorumluluğu
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla