Soru

Zorluk: Çok zorKambiyo Senetlerinde İmza, Ehliyet ve Temsil İlkeleri

(A), mahkeme kararıyla kısıtlanmış bir kişidir ve kanuni temsilcisinin izni olmaksızın lehtar (B) lehine bir bono düzenlemiştir. (B), aslında (M) Anonim Şirketi'ni temsil yetkisi bulunmadığı hâlde, şirket kaşesi üzerine kendi imzasını atarak bonoyu (C)'ye ciro etmiş; (C) de bonoyu iyiniyetli (D)'ye devretmiştir. Vade geldiğinde ödememe protestosu çeken hamil (D)'nin hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)'nın ehliyetsizliği nedeniyle imzası kendisini bağlamaz; ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi uyarınca senet geçerliliğini korur ve yetkisiz temsilci (B) ile ciranta (C) senet bedelinden müteselsilen sorumludur.Cevap
  2. B
    Düzenleyen (A)'nın ehliyetsizliği senedin kambiyo vasfını tamamen ortadan kaldırdığı için, (D) ne (B)'ye ne de (C)'ye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kullanabilir.
  3. C
    (B) bonoyu şirket adına imzaladığını beyan ettiği için yetkisiz temsilci olarak şahsen sorumlu tutulamaz; sorumluluk sadece ciro zincirindeki geçerli imzaya sahip kişi olan (C)'ye aittir.
  4. D
    İmzaların bağımsızlığı ilkesi sadece sahte imzalar için geçerli olup, düzenleyenin ehliyetsizliği durumunda senet üzerindeki tüm diğer imzalar da hükümsüz kalır.
  5. E
    (D) iyiniyetli hamil olduğu için, (A)'nın ehliyetsizliği (D)'ye karşı ileri sürülemez ve (A) senet bedelini ödemekle yükümlüdür.

Cevap

Düzenleyenin ehliyetsizliğinin senedin geçerliliğini etkilemediği ancak düzenleyeni sorumluluktan kurtardığı, yetkisiz temsilcinin ve diğer cirantaların ise sorumlu olduğu yargısı doğrudur.
Doğru seçenek, TTK'daki temel ilkeleri tam olarak yansıtmaktadır: (A) kısıtlı olduğu için mutlak defi hakkına sahiptir ve sorumlu değildir. Ancak imzaların bağımsızlığı ilkesi (TTK m. 677) uyarınca, (A)'nın ehliyetsizliği senedin diğer imzacılarını (B ve C) serbest bırakmaz. Ayrıca TTK m. 678 gereği, yetkisiz temsilci (B), temsil ettiği kişi (şirket) sorumlu olmadığı için senedin kendisinden bizzat sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyen (A)'nın ehliyet durumunu değerlendir.
(A) kısıtlıdır ve kanuni temsilci izni yoktur. Ehliyetsizlik mutlak bir defidir; (A) senet bedelinden sorumlu tutulamaz.
Türk Ticaret Kanunu uyarınca ehliyetsizlik, senedin devredilmesine engel olmasa da kişisel bir korunma aracı (mutlak defi) sağlar.
2
İmzaların bağımsızlığı ilkesini (TTK m. 677) uygula.
(A)'nın imzasının geçersiz olması, (B) ve (C)'nin imzalarının geçerliliğini etkilemez.
Kambiyo senetlerinde her imza, senede konulduğu andan itibaren bağımsız bir borç taahhüdü oluşturur.
3
Yetkisiz temsilci (B)'nin sorumluluğunu belirle.
Temsil yetkisi olmayan (B), şirket adına imza attığı için senedin tamamından bizzat (şahsen) sorumlu olur.
TTK m. 678 uyarınca temsil yetkisi olmayan kişinin temsilci sıfatıyla attığı imza, o kişiyi bizzat bağlar.
4
Ciranta (C)'nin durumunu ve müteselsil sorumluluğu tespit et.
(C) tam ehliyetli bir imzacıdır ve geçerli bir ciro yapmıştır. (B) ve (C), hamile karşı müteselsilen sorumludur.
Kambiyo senedini imzalayanlar, hamile karşı zincirleme bir sorumluluk altındadır.

Anahtar Kavram

İmzaların Bağımsızlığı ve Yetkisiz Temsilcinin Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

TTK m. 677 ve 678'in poliçe dışında bono ve çekler için de uygulanabilir olup olmadığını inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla