Soru

Zorluk: Ortaİyiniyet Kavramı ve Korunması (Subjektif İyiniyet)

Bir hakkın kazanılmasında iyiniyete hukuki sonuç bağlandığı bir durumda, hakkı kazanan kişinin aslında var olan bir engeli bilmediği; ancak bu bilgisizliğinin, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermemesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca bu kişinin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İyiniyet karinesi gereği, kişinin ihmali ne kadar ağır olursa olsun subjektif iyiniyeti korunmaya devam eder.
  2. B
    Bu durum objektif dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiği için, hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında değerlendirilir.
  3. Durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen bu kişi, iyiniyet iddiasında bulunamaz.Cevap
  4. D
    İyiniyetin varlığı her durumda asıl olduğundan, ispat yükü yer değiştirerek karşı tarafın bu kişinin 'kötüniyetli' olduğunu ispat etmesi beklenir.
  5. E
    Söz konusu kişi tam ehliyetli olduğu sürece, gösterdiği özenin derecesine bakılmaksızın subjektif iyiniyeti kanunen korunur.

Cevap

Durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kişi iyiniyet iddiasında bulunamaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 3. maddesinin 2. fıkrası, iyiniyet karinesine çok net bir sınır çizmiştir. Buna göre, bir kimse eğer durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermiş olsaydı söz konusu engeli öğrenebilecek idiyse, artık iyiniyetli olduğunu ileri sürerek hukuki koruma talep edemez.

Adım Adım Çözüm

1
TMK m. 3/1 uyarınca iyiniyet karinesini değerlendir.
Kanunun iyiniyete sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır.
Hukuk sistemimizde herkesin iyiniyetli olduğu varsayılır (karine).
2
TMK m. 3/2 uyarınca özen yükümlülüğünü kontrol et.
Durumun gereklerine göre beklenen özeni göstermeyenler bu karineden yararlanamaz.
Subjektif iyiniyetin korunabilmesi için kişinin bilgisizliğinin mazur görülebilir olması gerekir.

Anahtar Kavram

Subjektif iyiniyetin sınırı olarak özen yükümlülüğü
Bu soruyu puanla