Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMüteselsil Borçlulukta İç İlişki ve Rücu Hakkı

(A), (B) ve (C), alacaklı (V)’ye karşı 90.00090.000 TL tutarındaki bir borç için müteselsil borçlu sıfatıyla sorumluluk altına girmişlerdir. Kendi aralarındaki iç ilişkide payların ne olacağına dair özel bir kararlaştırma bulunmamaktadır. Borçlulardan (A), vadesi gelen borcun tamamını alacaklıya ödemiştir. Ancak borçlulardan (C)’nin tamamen ödeme güçsüzlüğü (aciz) içinde olduğu ve kendisinden hiçbir şekilde tahsilat yapılamayacağı kesinleşmiştir. Bu durumda (A), borçlu (B)’ye yönelik rücu hakkını kullanarak en fazla kaç TL talep edebilir?

  1. A
    Borçlu (B), sadece kendi asıl payı olan 30.00030.000 TL’den sorumludur; (C)’nin payı borcu ödeyen (A) üzerinde kalır.
  2. Borçlu (B), hem kendi payı olan 30.00030.000 TL hem de (C)’nin payının yarısı olan 15.00015.000 TL ile toplam 45.00045.000 TL’den sorumludur.Cevap
  3. C
    Borçlu (B), borçlu (C)’nin payının tamamını da üstlenerek (A)’ya karşı toplam 60.00060.000 TL ödemekle yükümlüdür.
  4. D
    Borçlu (B), halefiyet ilkesi gereği alacaklıya karşı olan sorumluluğu iç ilişkide de devam ettiğinden 90.00090.000 TL’nin tamamından sorumludur.
  5. E
    Borçlu (B), başlangıçta paylar konusunda bir anlaşma yapılmadığı için (A)’ya karşı herhangi bir rücu ödemesi yapmak zorunda değildir.

Cevap

Borçlu (B), kendi payı olan 30.00030.000 TL'ye ek olarak, ödeme güçsüzlüğü içindeki (C)'nin payının yarısını (15.00015.000 TL) üstlenerek toplam 45.00045.000 TL ödemelidir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesi uyarınca, borçlular arasında aksi kararlaştırılmamışsa her biri borçtan eşit olarak sorumludur. Eğer borçlulardan birinden rücu edilecek miktar tahsil edilemiyorsa, bu miktar diğer borçlular arasında payları oranında paylaştırılır. Bu senaryoda borçlu (C)'nin 30.00030.000 TL'lik payı, (A) ve (B) arasında eşit olarak bölüşülür ve (B)'nin ödemesi gereken toplam tutar kendi payı olan 30.00030.000 TL ile (C)'den gelen 15.00015.000 TL'nin toplamı olan 45.00045.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
İç ilişkideki asıl payların belirlenmesi
A, B ve C için her birinin payı 1/31/3 oranında 30.00030.000 TL'dir.
TBK m. 167 uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça borçlular iç ilişkide eşit paylarla sorumludur.
2
Ödeme güçsüzlüğü içindeki borçlunun payının tespiti
(C)'nin payı 30.00030.000 TL'dir.
(C) ödeme güçsüzlüğü içinde olduğu için bu miktar tahsil edilemez durumdadır.
3
Tahsil edilemeyen payın diğer borçlulara paylaştırılması
30.000/2=15.00030.000 / 2 = 15.000 TL (A ve B'nin her birine düşen ek yük).
Kanun gereği rücu edilemeyen miktar, diğer borçlular arasında payları oranında bölüştürülür.
4
Toplam rücu miktarının hesaplanması
30.00030.000 (B'nin asıl payı) + 15.00015.000 (C'den gelen pay) = 45.00045.000 TL.
(A), ödediği miktar oranında alacaklıya halef olur ve iç ilişkideki dağılıma göre rücu eder.

Anahtar Kavram

Müteselsil borçlulukta iç ilişkide payların eşitliği ve ödeme güçsüzlüğü halinde payın yayılması (Halefiyet ilkesi dahilinde).

Daha Fazla Pratik

Müteselsil borçlulardan birinin alacaklı ile yaptığı ibra sözleşmesinin diğer borçlulara etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Payları 1:1:11:1:1 şeklinde oranlayarak toplam borcu birimlere bölüp, ifa imkansızlığı olan birimi diğer birimlere orantılayarak dağıtabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Müteselsil Borçlulukta İç İlişki ve Rücu Hakkı

Bu konudan daha fazla soru