Borç İlişkilerinde Özel Durumlar

Derya, Erkan ve Fatih, yeni açacakları pastane işletmesi için beyaz eşya bayii (G)’den $150.000$ TL değerinde sanayi tipi bir fırın satın almışlardır. Satış sözleşmesinde, alacaklı (G) ile borçlular arasında bu borçtan müteselsilen sorumlu olacakları açıkça kararlaştırılmıştır. Müteselsil borçluluğun dış ilişkideki hüküm ve sonuçları dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Taraflar arasında akdedilen bir satış sözleşmesinde 10.000 TL tutarında "cayma parası" (cayma akçesi) kararlaştırılmıştır. Türk Borçlar Kanunu uyarınca, aksine bir sözleşme yoksa, bu sözleşmeden cayılması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

(A) ile (B) arasında akdedilen bir taşınmaz kira sözleşmesinde, "Kiracının (B), kendi adına bir konut satın alması halinde bu kira sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir." hükmüne yer verilmiştir. Bir süre sonra (B) bir konut satın almış ve bu durum (A) tarafından öğrenilmiştir. Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, gerçekleşen bu şarta ve doğurduğu hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Alacaklılar (A), (B) ve (C), borçlu (D) ile yaptıkları bir sözleşme sonucunda $450.000$ TL tutarındaki bir alacak üzerinde müteselsil alacaklılık ilişkisi kurmuşlardır. Alacaklı (A), alacağın tahsili amacıyla borçlu (D) hakkında yetkili icra dairesinde takip başlatmış ve ödeme emri (D)'ye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir. Bu süreçte alacaklı (B) ise borçlu (D) ile bir araya gelerek, borcun tamamı üzerinden bir ibra (borçtan kurtarma) sözleşmesi imzalamıştır.

Buna göre, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca borçlu (D)'nin hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Alacaklılar (A), (B) ve (C), aralarındaki sözleşme uyarınca borçlu (D)'den $600.000$ TL tutarında bir alacağa "müteselsil alacaklı" sıfatıyla sahiptirler. Alacaklı (A), borcun muaccel olmasıyla birlikte borçlu (D) aleyhine alacağın tamamı için bir eda davası açmış ve bu durum borçlu (D)'ye tebliğ edilmiştir. Dava süreci devam ederken borçlu (D), alacaklı (B) ile bir araya gelerek borcun tamamı üzerinde anlaşmış ve $450.000$ TL ödeme yaparak (B) ile bir sulh sözleşmesi imzalamıştır. (B), bu ödeme karşılığında (D)'yi borcun tamamından ibra ettiğini beyan etmiştir.

Bu olayla ilgili Türk Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$(A)$ ile $(B)$ arasında düzenlenen noterde onaylı bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde, alıcı $(A)$ tarafından satıcı $(B)$'ye $250.000$ TL ödenmiştir. Sözleşmede; 'Taraflardan her biri, resmi senet düzenleninceye kadar sözleşmeden tek taraflı olarak dönebilir; bu durumda parayı veren taraf cayarsa verdiğini bırakır, alan taraf cayarsa aldığının iki katını iade eder.' hükmü kararlaştırılmıştır. Bölgedeki imar değişikliği sonrası taşınmazın rayiç bedelinin hızla yükselmesi üzerine satıcı $(B)$, aldığı paranın iki katı olan $500.000$ TL'yi $(A)$'nın banka hesabına yatırarak sözleşmeden caydığını bildirmiştir. Alıcı $(A)$ ise bu tutarı 'iade' açıklamasıyla kabul etmeyerek, sözleşmeye güvenerek yaptığı masrafları ve taşınmazın tescilini talep eden bir dava açmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, bu uyuşmazlığın hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

(A), (B) ve (C), alacaklı (V)’ye karşı $90.000$ TL tutarındaki bir borç için müteselsil borçlu sıfatıyla sorumluluk altına girmişlerdir. Kendi aralarındaki iç ilişkide payların ne olacağına dair özel bir kararlaştırma bulunmamaktadır. Borçlulardan (A), vadesi gelen borcun tamamını alacaklıya ödemiştir. Ancak borçlulardan (C)’nin tamamen ödeme güçsüzlüğü (aciz) içinde olduğu ve kendisinden hiçbir şekilde tahsilat yapılamayacağı kesinleşmiştir. Bu durumda (A), borçlu (B)’ye yönelik rücu hakkını kullanarak en fazla kaç TL talep edebilir?

Alacaklılar (A), (B) ve (C), borçlu (D) ile yaptıkları bir sözleşme sonucunda doğan $1.500.000$ TL tutarındaki alacak üzerinde "müteselsil alacaklılık" sıfatına sahiptirler. Alacaklılar arasında iç ilişkiye yönelik aksine bir anlaşma bulunmamaktadır. Alacaklı (A), alacağın tamamının tahsili istemiyle borçlu (D) aleyhine bir dava açmış ve bu durum (D)’ye usulüne uygun şekilde bildirilmiştir. Yargılama süreci devam ederken (B), borçlu (D) ile bir araya gelerek "borcun tamamının ibra edildiğine" dair bir sözleşme imzalamıştır.

Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki hukuki duruma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ahmet, Berk ve Can, alacaklı (D)’ye karşı $150.000$ TL tutarındaki bir borçtan müteselsil borçlu olarak sorumludurlar. Borçluların kendi aralarındaki iç ilişkide Ahmet borcun $1/5$’inden, Berk $2/5$’inden ve Can ise $2/5$’inden sorumludur. Ahmet, vadesi gelen borcun tamamını alacaklı (D)’ye ödemiştir. Ancak rücu aşamasında borçlulardan Can’ın tamamen ödeme güçsüzlüğü (aciz) içinde olduğu ve payına düşen miktarın kendisinden tahsil edilemeyeceği kesinleşmiştir. Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca bu durumda Ahmet, rücu hakkı kapsamında Berk’ten en fazla ne kadar talep edebilir?

Üretici (A) ile distribütör (B) arasında 01.03.2026 tarihinde imzalanan ve mülkiyeti muhafaza kaydıyla mal tedarikini öngören bayilik sözleşmesinde; 'Distribütör (B)’nin yıllık satış kotasının $400.000$ TL'nin altında kalması durumunda, işbu sözleşme herhangi bir fesih ihbarına gerek kalmaksızın infisah edecektir.' maddesine yer verilmiştir. 2026 yılı faaliyet dönemi sonunda (B)’nin toplam satış tutarının $320.000$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun bozucu şarta ilişkin hükümleri uyarınca, bu sözleşme ilişkisi ve şartın gerçekleşmesinin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ender, Faruk ve Gökhan, yeni kuracakları matbaa işletmesi için bir tedarikçiden $180.000$ TL bedelle iki adet baskı makinesi satın almış ve borcun tamamından müteselsilen sorumlu olduklarını sözleşmede açıkça belirtmişlerdir. Borcun vadesi geldiğinde alacaklı tedarikçi, borçlulardan sadece Ender ile bir ibra sözleşmesi yaparak onu borcun tamamından ibra etmiştir. Sözleşmede diğer borçluların durumu hakkında bir açıklama yer almamakta ve alacaklının diğerlerini de ibra etme niyetinde olduğuna dair bir emare bulunmamaktadır. Buna göre, alacaklı tedarikçinin Faruk ve Gökhan’a karşı ileri sürebileceği taleplerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Berkan, (K)adir, (L)eman ve (M)urat’a karşı müteselsil alacaklılık esasına göre $1.200.000$ TL borçludur. Alacaklılardan (L)eman, borcun tamamının tahsili için Berkan’a karşı dava açmış ve dava dilekçesi Berkan’a usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Dava devam ederken diğer alacaklı (K)adir, Berkan ile bir araya gelmiş; taraflar alacağın tamamını kapsayacak şekilde bir ibra sözleşmesi imzalamış ve Berkan bu anlaşma uyarınca (K)adir’e $800.000$ TL ödemede bulunmuştur. Alacaklılar arasındaki iç ilişkide paylar eşittir.

Buna göre, müteselsil alacaklılık hükümleri uyarınca Leman tarafından açılan davanın akıbeti ve Berkan'ın hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bay (A) ile Bay (B) arasında 50.000 TL bedelli bir antika eşya satışı konusunda sözleşme kurulurken, alıcı (A) tarafından satıcı (B)'ye 5.000 TL ödenmiştir. Taraflar sözleşmede bu ödemenin hangi amaçla yapıldığına dair herhangi bir belirlemede bulunmamışlardır. Bir süre sonra (A), bu 5.000 TL'yi (B)'ye bırakmak suretiyle sözleşmeden dönmek istediğini (B)'ye bildirmiştir.

Bu olayla ilgili 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir organizasyon firması ile düğün salonu kiralama konusunda anlaşan (A), sözleşmeye "taraflardan her birinin cayma hakkı saklı kalmak kaydıyla $15.000$ TL cayma parası kararlaştırılmıştır" hükmünü ekletmiştir. (A), düğün tarihinden bir ay önce sözleşmeden caydığını firmaya bildirdiğine göre, bu işlemin hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

$A$ ile $B$ arasında akdedilen bir taşınır mal satış sözleşmesinde, alıcı $A$ tarafından satıcı $B$’ye sözleşmenin kurulması anında $5.000$ TL “cayma parası” (cayma akçesi) ödenmiştir. Sözleşmede cayma hakkının kullanımına dair taraflarca başkaca bir düzenleme kararlaştırılmamıştır. Buna göre, satıcı $B$’nin sözleşmeden caymak istemesi durumunda yerine getirmesi gereken hukuki yükümlülük aşağıdakilerden hangisidir?

Bir faktoring şirketi ile bir ticari işletme arasında akdedilen çerçeve sözleşmesinde, işletmenin vadesi geçmiş kamu borçlarının toplam aktifinin $\%20$'sini aşması durumu bir bozucu şart olarak öngörülmüştür. Bahsi geçen eşik değerin 15.05.2026 tarihinde aşılmasıyla birlikte sözleşme infisakh etmiştir. Tarafların, şartın sonuçlarının zaman bakımından etkisine dair sözleşmede özel bir düzenleme yapmadıkları bilinmektedir.

Bu olaya uygulanacak hukuki rejim ve bozucu şartın hükümleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk Borçlar Kanunu'na göre, bir sözleşme kurulurken taraflardan birinin diğerine vermiş olduğu bir miktar paranın niteliği konusunda sözleşmede bir hüküm veya bu yönde bir yerel adet bulunmadığı takdirde, bu ödemenin hukuki niteliği ve akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ahmet, Barış ve Can, bir bankadan müteselsil borçlu sıfatıyla $300.000$ TL tutarında kredi çekmişlerdir. Borcun muaccel olması üzerine banka, borcun tamamının ödenmesi için sadece Ahmet’e başvurmuştur. Ahmet ise borcun sadece üçte birinden sorumlu olduğunu, geri kalan kısım için diğer borçlulara gidilmesi gerektiğini savunarak ödemeyi reddetmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun müteselsil borçluluğa ilişkin dış ilişki hükümleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir tekstil işletmesi (A) ile iplik tedarikçisi (B) arasında 01.01.2026 tarihinde akdedilen sözleşmeye; "İşletmenin aylık üretim hacminin $5.000$ birimin altına düşmesi halinde işbu sözleşme kendiliğinden sona erer." hükmü eklenmiştir. Mart 2026 döneminde işletmenin üretim hacmi bu sınırın altına düşmüştür.

Buna göre, sözleşmedeki bozucu şartın gerçekleşmesine ve hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$(A)$ Teknoloji Şirketi, yeni kurulan $(B)$ girişimine destek sağlamak amacıyla $3$ yıl süreli bir ofis kullanım sözleşmesi akdetmiştir. Sözleşmede $(B)$ girişiminin ofis için herhangi bir kira ödemeyeceği, ancak "$(B)$ girişiminin $10.000.000$ TL ve üzeri tutarda bir dış yatırım alması durumunda işbu sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği" hükmü kararlaştırılmıştır. $(B)$ girişimi, $15.05.2026$ tarihinde $12.000.000$ TL tutarında bir yatırım almıştır.

Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, bozucu şartın gerçekleştiği bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?