Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTapu Siciline Hâkim Olan İlkeler ve Sorumluluk

AA'ya ait taşınmaz üzerinde CC lehine bir "alım hakkı" (iştira) tapu kütüğüne usulüne uygun şekilde şerh edilmiştir. Daha sonra AA, bu taşınmazı BB'ye satmış ve tescil işlemi tamamlanmıştır. BB, tapu kütüğündeki şerhi okumadığını, tapu memurunun da kendisini bu konuda uyarmadığını ileri sürerek CC'nin alım hakkını kendisine karşı kullanmasına engel olmak istemektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun tapu siciline hâkim olan ilkeleri göz önüne alındığında, bu uyuşmazlığın çözümü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tapu kütüğüne güven ilkesi gereği, şerhi bilmeyen ve tapu memuru tarafından uyarılmayan BB'nin iyiniyeti korunur ve alım hakkı ona karşı ileri sürülemez.
  2. Tapu sicilinin açıklığı ilkesi uyarınca, hiç kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremeyeceğinden BB'nin iyiniyeti korunmaz ve CC hakkını ona karşı kullanabilir.Cevap
  3. C
    BB'nin iyiniyeti, hakların kazanılmasında geçerli olan subjektif iyiniyet kuralı gereği korunur; alım hakkı şerh edilmiş olsa bile mülkiyetin tescille kazanılması ilkesi önceliklidir.
  4. D
    Alım hakkı sadece şahsi bir hak niteliğinde olduğundan, tapuya şerh edilmiş olsa dahi sadece sözleşmenin taraflarını bağlar ve yeni malik BB'yi etkilemez.
  5. E
    Devletin tapu sicilinin tutulmasından doğan sorumluluğu gereği, memurun uyarı yapmaması nedeniyle CC'nin kaybı Hazine tarafından karşılanır ve BB'nin mülkiyet hakkı serbest kalır.

Cevap

Tapu sicilinin açıklığı (aleniyet) ilkesi gereği, tapu kütüğündeki bir kaydı bilmediğini ileri süren kimsenin iyiniyeti korunmaz; dolayısıyla şerh edilmiş olan alım hakkı yeni malike karşı ileri sürülebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 1020. maddesine göre, tapu sicili herkese açıktır ve ilgisini inanılır kılan herkes sicili inceleyebilir. Maddenin 3. fıkrası uyarınca, hiç kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez. Bu kural 'tapu sicilinin açıklığı' (aleniyet) ilkesi olarak adlandırılır. Olayda alım hakkı usulüne uygun şekilde şerh edildiği için, bu kaydı görmediğini iddia eden yeni malikin iyiniyeti korunmaz ve hak sahibi alım hakkını ona karşı kullanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın hukuki temelinin ve ilgili ilkenin belirlenmesi.
Olayda tapu sicilindeki mevcut bir kaydın (şerhin) bilinmemesi durumu söz konusudur.
Soruda şerh edilmiş bir alım hakkının yeni malike karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği sorgulanmaktadır.
2
TMK m. 1020 uyarınca 'açıklık' ilkesinin uygulanması.
BB'nin 'bilmiyordum' şeklindeki iyiniyet savunması hukuken geçersiz kabul edilir.
Kanun gereği hiç kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini savunma olarak ileri süremez.
3
Şerhin etkisinin ve hakkın ileri sürülebilirliğinin tespiti.
Alım hakkı sahibi CC, hakkını taşınmazın yeni maliki BB'ye karşı ileri sürebilir.
Şerh, şahsi hakka 'munzam etki' kazandırarak taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik sağlar.

Anahtar Kavram

Tapu Sicilinin Açıklığı (Aleniyet) İlkesi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Tapu Siciline Hâkim Olan İlkeler ve Sorumluluk

Bu konudan daha fazla soru