Soru

Zorluk: ZorHaksız Fiil Zamanaşımı

(A)(A), 1515 Mayıs 20102010 tarihinde (B)(B)'ye yönelik gerçekleştirdiği bir haksız fiil sırasında, (B)(B)'yi tehdit ederek kendisine yönelik bir borç senedi imzalatmıştır. Söz konusu fiil, Türk Ceza Kanunu kapsamında 1515 yıllık dava zamanaşımı süresine tabi bir suç oluşturmaktadır. (B)(B), uğradığı zararı ve failin (A)(A) olduğunu 2020 Haziran 20152015 tarihinde öğrenmiştir.

Bugün (22 Mart 20262026) itibarıyla (A)(A)'nın bu senede dayanarak başlattığı takibe karşı (B)(B)'nin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tazminat davası açma hakkı zamanaşımına uğramış olsa da, (B)(B) haksız fiil def'i yoluyla borcu ödemekten her zaman kaçınabilir.Cevap
  2. B
    Haksız fiilin işlendiği tarihten itibaren 1010 yıllık mutlak zamanaşımı süresi dolduğu için (B)(B)'nin herhangi bir savunma yapma hakkı kalmamıştır.
  3. C
    Fiil suç teşkil ettiği için 1515 yıllık ceza zamanaşımı süresi bitene kadar (B)(B) tazminat davası açabilir; bu süre henüz dolmamıştır.
  4. D
    (B)(B), zararı ve faili 20152015 yılında öğrendiği için 22 yıl içinde dava açmalıydı; bu süre dolduğundan borcu ödemek zorundadır.
  5. E
    Haksız fiilin öğrenilmesinden itibaren başlayan 1010 yıllık süre henüz dolmadığı için (B)(B) halen tazminat davası açarak borcun iptalini isteyebilir.

Cevap

Tazminat davası açma süresi dolmuş olsa bile, haksız fiilden doğan bir borcun ifasından her zaman (süresiz olarak) kaçınılabilir.
Haksız fiil zamanaşımı süreleri dolmuş olsa bile, eğer haksız fiil mağduru bu fiil nedeniyle bir borç altına girmişse (örneğin zorla senet imzalatılmışsa), TBK m. 72/272/2 gereğince bu borcu ödemekten her zaman kaçınabilir. Bu hakka 'daimi def'i' denir ve tazminat davası açma süresinin geçmesinden etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Genel zamanaşımı sürelerini belirle.
22 yıl (nispi) ve 1010 yıl (mutlak).
TBK m. 72/172/1 uyarınca haksız fiillerde genel kural budur.
2
Uzamış zamanaşımı durumunu kontrol et.
Fiil suç teşkil ettiği ve ceza zamanaşımı (1515 yıl) daha uzun olduğu için 1515 yıllık süre uygulanır.
TBK m. 72/172/1 fıkra 22 uyarınca ceza kanunlarındaki daha uzun süre haksız fiil tazminatına da uygulanır.
3
Dava açma süresinin dolup dolmadığını hesapla.
1515 Mayıs 20102010 + 1515 yıl = 1515 Mayıs 20252025.
22 Mart 20262026 tarihi itibarıyla hem 22 yıllık öğrenme süresi hem de 1515 yıllık uzamış süre dolmuştur; dava açma hakkı zamanaşımına uğramıştır.
4
Haksız fiil def'i kuralını uygula.
(B)(B) her zaman borcu ödemekten kaçınabilir.
TBK m. 72/272/2 uyarınca haksız fiil nedeniyle bir borç altına girilmişse, bu borcun ifasından kaçınma hakkı (def'i) zamanaşımına uğramaz.

Anahtar Kavram

Haksız Fiil Zamanaşımı ve Daimi Def'i Hakkı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla