Soru

Zorluk: OrtaTapu Sicili Teşkilatı ve İşlemleri

47214721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve Tapu Sicili Tüzüğü hükümleri uyarınca; tapu sicili teşkilatı ile sicil üzerinde yapılan işlemlerin hukuki nitelikleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Şerhler sütununa kaydedilen kişisel haklar, bu işlem sayesinde eşyaya bağlı borç niteliği (munzam etki) kazanarak taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir.
  2. Tapu kütüğünün beyanlar sütununa yapılan bir kayıt, tapu siciline güven ilkesi (TMKTMK m. 10231023) kapsamında korunduğu için bu kaydın yolsuz olması durumunda iyiniyetli üçüncü kişilerin kazanımı her durumda korunur.Cevap
  3. C
    Yevmiye defteri; tescil, şerh ve beyan gibi işlemler için yapılan istemlerin geliş sırasına göre kaydedildiği ve ayni hakların öncelik sırasını belirleyen bir ana sicil unsurudur.
  4. D
    Aziller sicili ve düzeltmeler sicili, kütükteki kayıtların doğruluğunu ve güncelliğini sağlamaya hizmet eden yardımcı siciller arasında yer alır.
  5. E
    Beyanlar sütununa yapılan bir kayıt, söz konusu hususun üçüncü kişiler tarafından bilindiği yönünde bir karine oluşturarak 'bilmiyordum' şeklindeki iyiniyet iddiasının ileri sürülmesini engeller.

Cevap

Tapu kütüğünün beyanlar sütununa yapılan kaydın tapu siciline güven ilkesi kapsamında olduğu ve iyiniyetli üçüncü kişileri her durumda koruduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap, beyanlar sütunundaki kayıtların TMKTMK 10231023 kapsamında korunmadığını belirten seçenektir. Tapu siciline güven ilkesi, kural olarak taşınmaz üzerindeki ayni hakların (mülkiyet, rehin vb.) tesciline yöneliktir. Beyanlar ise bir ayni hak kurmaz, mevcut bir hukuki veya fiili duruma (örneğin taşınmazın eklentileri veya yönetim planı) açıklık getirir. Bu nedenle, beyanlar sütunundaki bir kaydın gerçek duruma aykırı olması (yolsuz olması) durumunda, üçüncü kişilerin bu kayda güvenerek ayni hak kazanması kanun tarafından 'tescil'deki gibi mutlak olarak korunmaz. Beyanların temel etkisi, ilgili hususun herkes tarafından bilindiği varsayımını (karinesini) doğurarak üçüncü kişilerin 'iyiniyet' iddiasını engellemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tapu sicili kayıt türlerinin (tescil, şerh, beyan) hukuki sonuçlarını analiz et.
Tescil ayni hak kurar, şerh kişisel hakkı güçlendirir, beyan ise bir duruma açıklık getirir.
Her kayıt türünün üçüncü kişiler üzerindeki etkisi farklıdır.
2
TMKTMK 10231023 kapsamındaki 'tapu siciline güven' ilkesinin sınırlarını değerlendir.
Güven ilkesi kural olarak ayni hakların (tescil) varlığına ve içeriğine yöneliktir.
Beyanlar ayni hak kurmadığı için, beyan edilen bir hususun (örneğin eklenti veya yönetim planı) maddi gerçeğe aykırı olması durumunda üçüncü kişinin 'bu beyan vardı, öyleyse doğrudur' şeklindeki güveni ayni hak kazanımı gibi korunmaz.
3
Beyanların asıl fonksiyonunu belirle.
Beyanlar sadece aleniyet (açıklık) sağlar ve karine oluşturur.
Beyanlar, bir durumun bilinmediği iddiasını (iyiniyet) çürütmek için kullanılır, ancak o durumun hukuken geçerli olduğunun garantisi değildir.

Anahtar Kavram

Tapu Sicilinde Beyanların Hukuki Niteliği ve Güven İlkesi İlişkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla