Soru

Zorluk: Ortaİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılan hiyerarşi yetkisinin kapsamı ve hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetleme yetkisine sahiptir.Cevap
  2. B
    Hiyerarşi yetkisi istisnai bir yetki olup, bu yetkinin kullanılabilmesi için ilgili kanunda açıkça öngörülmüş olması gerekir.
  3. C
    Hiyerarşik amir, astın yaptığı bir işlemi hukuka aykırı bulursa iptal edebilir ancak bu işlemi hiçbir şekilde değiştiremez.
  4. D
    Hiyerarşi denetimi, merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki bütünlüğü sağlamak amacıyla kullanılan bir araçtır.
  5. E
    Hiyerarşik amir, astın yerine geçerek onun adına işlem tesis etme (ikame yetkisi) gücüne kural olarak kendiliğinden sahiptir.

Cevap

Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetleme yetkisine sahiptir.
Hiyerarşi yetkisi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üstlerin astlar üzerindeki denetim gücünü ifade eder. Bu güç, amire astın işlemlerini sadece mevzuata uygunluk (hukukilik) açısından değil, aynı zamanda idarenin takdir yetkisini ne yönde kullandığına dair bir etkinlik ve verimlilik (yerindelik) denetimi yapma hakkı da verir.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki temel farkları belirle.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasındadır.
İdarenin bütünlüğü iki farklı mekanizma ile sağlanır; bu mekanizmaların yetki sınırları birbirinden farklıdır.
2
Hiyerarşi yetkisinin kapsamını analiz et.
Amir; ast üzerinde kişi (atama, sicil, disiplin) ve işlem denetimine sahiptir.
İşlem denetimi kapsamında amir, işlemin hukuka uygunluğu yanında yerindeliğini (kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk) de kontrol edebilir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi yetkisinin yerindelik denetimini de kapsaması ve genel bir yetki olması.
Bu soruyu puanla