Soru

Zorluk: OrtaMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir Nüfus Müdürlüğünde görev yapan veri hazırlama ve kontrol işletmeni (V), hiyerarşik amiri tarafından, yürürlükteki bir yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olan ancak suç teşkil etmeyen bir işlemin yapılması yönünde sözlü bir talimat almıştır. (V), bu işlemin mevzuata aykırı olduğunu düşünmektedir. Anayasa'nın 137.137. maddesi ve 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri çerçevesinde, bu durumda izlenmesi gereken hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Memur, emrin mevzuata aykırı olduğunu amirine bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.Cevap
  2. B
    "Mal bildirimi" ödevi kapsamında değerlendirilen bu durumda memur, emri yerine getirmeli ancak durumu takip eden ayın sonuna kadar yetkili mercilere yazılı beyanda bulunmalıdır.
  3. C
    Hiyerarşik yapı gereği memur, "sadakat" ödevi uyarınca emri derhal yerine getirmeli; işlemin hukuka aykırılığına dair itirazını ise işlem tamamlandıktan sonra Bölge İdare Mahkemesine yapmalıdır.
  4. D
    Emrin yönetmeliğe aykırı olması, "tarafsızlık ve devlete bağlılık" ödevine aykırılık teşkil ettiğinden; memur emri sözlü olarak reddetmeli ve amir yazılı talimat verse dahi kesinlikle yerine getirmemelidir.
  5. E
    Memur, bu emri yerine getirdiği takdirde "ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağını" ihlal etmiş sayılacağı için hiyerarşik amirin emrine uymama hakkına sahiptir.

Cevap

Memur, emrin mevzuata aykırı olduğunu amirine bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 137.137. ve 657657 sayılı Kanun'un 11.11. maddesinde düzenlenen kanunsuz emir prosedürünü eksiksiz yansıtmaktadır. Konusu suç teşkil etmeyen ancak yönetmelik gibi mevzuat hükümlerine aykırı olan emirlerde, memur durumu amirine bildirir. Eğer amir bu emrin yapılmasında ısrar eder ve bu ısrarını yazı ile belgelerse, memur emri yerine getirmekle yükümlüdür ancak bu durumda doğacak hukuki sorumluluk emri veren amire aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Emrin niteliğini tespit et.
Emir yönetmeliğe aykırı ancak suç teşkil etmiyor.
Anayasa 137137 ve DMK 1111 ayrımı için emrin 'mevzuata aykırı' mı yoksa 'suç' mu olduğunun bilinmesi gerekir.
2
Kanunsuz emir prosedürünü uygula.
Memur amire aykırılığı bildirir. Amir yazılı ısrar ederse memur emri yapar.
Hiyerarşik denetim ve idarenin işleyişinin sürekliliği için bu prosedür öngörülmüştür.
3
Sorumluluğun kime ait olduğunu belirle.
Sorumluluk emri veren amire geçer.
Memur, emrin aykırılığını hatırlatarak üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmiştir.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir (Anayasa Madde 137 ve 657 SK Madde 11)

Daha Fazla Pratik

Konusu suç teşkil eden emirlerin yazılı ısrara rağmen yerine getirilemeyeceği kuralını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla