Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla verilen bir önergeyle soruşturma açılması istenebilir ve Meclis, bu önergeyi en geç bir ay içinde görüşerek üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
  2. B
    Soruşturma komisyonu, siyasi parti gruplarının Meclisteki güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından, her grup için ayrı ayrı ad çekme suretiyle belirlenen on beş üyeden oluşur.
  3. C
    Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde yargılanan Cumhurbaşkanı hakkında yargılama üç ay içinde tamamlanır; bu sürede tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu süre içinde işlediği iddia edilen suçlar için görev süresi bittikten sonra da Meclis soruşturması açılabilir ve bu suçlardan dolayı genel hükümlere göre yargılama yapılamaz.
  5. Hakkında soruşturma komisyonu kurulan Cumhurbaşkanı, komisyon raporunun Meclis Başkanlığına sunulduğu tarihten itibaren Yüce Divan yargılaması sonuçlanıncaya kadar seçimlerin yenilenmesine karar veremez.Cevap

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz; bu yasak komisyon raporunun sunulmasıyla değil, soruşturmanın açılmasına karar verildiği anda başlar.
Doğru cevap, seçim yasağının başlangıç zamanını yanlış ifade etmektedir. Anayasa'nın 105. maddesinin 4. fıkrasına göre, Cumhurbaşkanı'nın seçim kararı alma yetkisi, TBMM Genel Kurulu tarafından hakkında soruşturma açılmasına karar verildiği (üye tamsayısının 3/5'inin oyuyla) andan itibaren kısıtlanır. Soruşturma komisyonunun raporunu sunması bu aşamadan aylar sonra gerçekleşen bir işlemdir ve yasağın başlangıcı için bir kriter değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 105. maddesindeki cezai sorumluluk prosedürünü analiz edin.
Soruşturma süreci: Önerge (301301), Görüşme, Soruşturma Açma Kararı (360360), Komisyon, Rapor ve Sevk (400400) aşamalarından oluşur.
Sürecin kronolojik adımlarını bilmek hatanın yerini tespit etmek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisinin kısıtlandığı anı belirleyin.
Anayasa m.105/4: 'Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.'
Yasağın başlangıç noktası, TBMM Genel Kurulu'nun üye tamsayısının beşte üçüyle verdiği açılış kararıdır.
3
Yanlış seçenekteki zamanlama hatasını tespit edin.
Seçenekte yasağın 'komisyon raporunun sunulmasıyla' başladığı iddia edilmektedir; ancak rapor sunulmadan çok önce, komisyon kurulmadan hemen önce yasak başlamıştır.
Rapor süreci, soruşturma açıldıktan sonraki 2+12+1 aylık süreyi kapsar; oysa yasak en başta (açılış kararında) devreye girer.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması Süreci ve Seçim Yasağı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları (özellikle seçim kararı alma yasağı noktasında) karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla