Soru

Zorluk: OrtaKamu Hizmetlerinin Sınıflandırılması (İktisadi, Sosyal, Kültürel, Bilimsel ve Teknik)

İdare hukuku doktrini ve uygulamasında kamu hizmetleri; konularına ve sundukları faydanın niteliğine göre idari, iktisadi, sosyal, kültürel ile bilimsel ve teknik kamu hizmetleri olarak tasnif edilmektedir. İdarenin özel teşebbüslere benzer şekilde ticari veya sınai usullerle işlettiği, kural olarak yararlananlardan bir bedel (ücret, tarife vb.) tahsil ettiği hizmetler "iktisadi kamu hizmeti" grubunda yer alır.

Buna göre, aşağıda verilen idari faaliyetlerden hangisi iktisadi kamu hizmeti niteliği taşımamaktadır?

  1. A
    Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) aracılığıyla yolcu ve yük taşımacılığının gerçekleştirilmesi
  2. Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından belirli bir bilet ücreti karşılığında sahne sanatları gösterimleri düzenlenmesiCevap
  3. C
    Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından sertifikalı tohum ve damızlık hayvan üretilip satılması
  4. D
    Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) bünyesindeki fabrikalarda yaş çayın işlenerek piyasaya sürülmesi
  5. E
    Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) Anonim Şirketi aracılığıyla vatandaşlara kargo ve lojistik hizmetlerinin sunulması

Cevap

Belirli bir bilet ücreti alınsa dahi Devlet Opera ve Balesi'nin sahne sanatları gösterimleri düzenlemesi kültürel kamu hizmetidir.
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen sahne sanatları gösterimleri, toplumun entelektüel, eğitimsel ve sanatsal gelişimini sağlamak amacını taşıdığından idare hukuku doktrininde 'kültürel kamu hizmeti' olarak sınıflandırılır. Bu hizmetten yararlanan vatandaşlardan bir bilet ücreti alınması, hizmetin sanatsal olan asli konusunu değiştirip onu kâr odaklı ticari veya sınai (iktisadi) bir faaliyete dönüştürmez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki 'iktisadi kamu hizmeti' tanımını ve ayırt edici özelliklerini (ticari/sınai usul, bedel karşılığı sunulma) analiz et.
İktisadi hizmetlerin piyasa koşullarına benzer şekilde, üretim ve ticaret odaklı çalıştığı belirlenir.
Hizmetlerin hangi maddi kritere göre sınıflandırıldığını tespit etmek için.
2
Seçeneklerdeki faaliyetlerin temel amacını ve konusunu (maddi kriter) değerlendir.
TCDD, TİGEM, ÇAYKUR ve PTT'nin faaliyetlerinin ticari, sınai ve üretim nitelikli olduğu görülür.
Verilen örneklerin iktisadi hizmet tanımıyla eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek için.
3
Bir hizmetten bilet ücreti/bedel alınmasının, o hizmetin asıl niteliğini değiştirip değiştirmeyeceğini sorgula.
Sahne sanatları gösteriminden cüzi bir bilet ücreti alınsa bile asıl amacın ticari kâr değil, sanatsal gelişim olduğu tespit edilir.
Hizmetin görünürdeki şekli (ücretli olması) ile asıl hukuki mahiyetini (kültürel olması) birbirinden ayırmak için.

Anahtar Kavram

Kamu hizmetlerinin maddi (konu) kritere göre sınıflandırılmasında iktisadi ve kültürel hizmet ayrımı.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla