Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

Taşınmaz maliki (A)(A), komşusu (B)(B)'nin bahçesine kurduğu güneş enerjisi panellerinin tam önüne, kendi arazisinde çok daha uygun yerler bulunmasına rağmen, sırf (B)(B)'nin enerji üretimini engellemek amacıyla yüksek ve sık yapraklı ağaçlar dikmiştir. (A)(A), bu ağaçlardan gölge veya meyve gibi hiçbir kişisel yarar sağlamamakta, aksine bakım maliyetlerine katlanmaktadır. (B)(B)'nin ağaçların yerinin değiştirilmesi talebi üzerine (A)(A), mülkiyet hakkının kendisine dilediği tasarrufta bulunma yetkisi verdiğini ileri sürmüştür.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri uyarınca bu olaydaki hukuki durum ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A)'nın mülkiyet hakkından doğan yetkisini kullanması, dürüstlük kuralına aykırı bir "hakkın kötüye kullanılması" hali teşkil eder ve hukuk düzeni bu kullanımı korumaz.Cevap
  2. B
    (A)(A) taşınmaz mülkiyetini usulüne uygun kazandığı için, bu hakkın kullanım biçimi kamu düzenine aykırı olmadıkça özel hukuk denetimine tabi değildir.
  3. C
    Olayda subjektif iyiniyet eksikliği bulunduğu için (A)(A), bu ağaçların mülkiyetini ve dolayısıyla dikme yetkisini en baştan itibaren hiç kazanmamıştır.
  4. D
    Bir hakkın kullanımı sahibine az da olsa bir yarar sağlıyorsa, karşı tarafa verilen zararın büyüklüğü dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmez.
  5. E
    Hakkın kötüye kullanılması yasağı sadece borçlar hukuku ilişkilerinde uygulandığından, eşya hukuku kapsamındaki mülkiyet hakkı kullanımında geçerli değildir.

Cevap

(A)(A)'nın mülkiyet hakkını sırf komşusuna zarar vermek amacıyla kullanması, dürüstlük kuralına aykırı bir hakkın kötüye kullanılması teşkil eder ve hukuk düzeni tarafından korunmaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Somut olayda (A)(A), mülkiyet hakkını kendisine hiçbir meşru menfaat sağlamaksızın sırf komşusu (B)(B)'ye zarar vermek amacıyla kullanmaktadır. Hukuk doktrininde "shikane" (çikane) olarak adlandırılan bu durum, hakkın kötüye kullanılmasının en tipik örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hakkın varlığını ve kapsamını belirleme
(A)(A) mülkiyet hakkı sahibidir ve normal şartlarda arazisine ağaç dikme yetkisi vardır.
Olayın başlangıç noktasını ve kullanılan hakkın niteliğini anlamak gerekir.
2
Hakkın kullanım amacını ve sonuçlarını analiz etme
(A)(A)'nın ağaç dikmekten hiçbir yarar sağlamadığı, aksine masraf yaptığı ve tek amacının komşusuna zarar vermek olduğu tespit edilmiştir.
Hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığını belirlemek için yarar/zarar dengesi ve kullanım amacı (kast) incelenmelidir.
3
TMK Madde 2/2 hükmünü uygulama
Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
Hakkın dürüstlük kuralına aykırı ve sırf zarar verme amaçlı kullanımı hukuki korumadan mahrum bırakılır.

Anahtar Kavram

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (Chicanery / Sırf Zarar Verme Kastı)

Daha Fazla Pratik

Hakkın kötüye kullanılması yasağının bir diğer görünümü olan 'çelişkili davranış yasağı' (venire contra factum proprium) durumlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

Bu konudan daha fazla soru