Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

Mevcut anayasal düzende, görevde bulunan bir bakanın tatil amaçlı bulunduğu bir şehirde şahsi aracıyla trafik kazasına karıştığı ve taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olduğu iddia edilmektedir. Bakanın bu eyleminin görev alanıyla ve yürüttüğü bakanlık faaliyetleriyle hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.

Buna göre, söz konusu bakanın isnat edilen bu suçtan dolayı yargılanabilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

  1. A
    Bakanların şahsi veya göreve ilişkin her türlü suç iddiasıyla yargılanma mercii münhasıran Yüce Divan olduğundan, adli sürecin genel mahkemeler yerine doğrudan Anayasa Mahkemesinde yürütülmesi zorunludur.
  2. B
    Göreviyle ilgili olsun veya olmasın bakanların cezai sorumluluğu meclis soruşturması usulüne tabi olduğundan, soruşturma açılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun önergesi aranır.
  3. Bakan, göreviyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanacağından, yargılamanın yapılabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisinin dokunulmazlığı kaldırması gerekir.Cevap
  4. D
    Bakanların görevde bulundukları sürece yasama sorumsuzluğu kapsamında mutlak korumaları bulunduğundan, isnat edilen fiil ne olursa olsun haklarında adli işlem yapılamaz.
  5. E
    Bakan, yasama organı üyesi (milletvekili) sıfatı taşımadığından anayasal bir dokunulmazlığı bulunmaz ve genel hükümler çerçevesinde Cumhuriyet savcılığınca hakkında doğrudan soruşturma başlatılır.

Cevap

Bakanın göreviyle ilgili olmayan kişisel suçundan dolayı yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanacağı ve yargılanabilmesi için TBMM'nin dokunulmazlığı kaldırması gerektiği seçenektir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin açık hükmüne göre, 'Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanır.' Bu kural uyarınca, trafik kazası gibi tamamen şahsi bir eylem nedeniyle bakanın adli makamlarca yargılanabilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından dokunulmazlığının kaldırılması şartına bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanın işlediği iddia edilen suçun niteliğini (görev suçu mu kişisel suç mu olduğunu) belirlemek.
Olaydaki trafik kazası, bakanlık göreviyle hiçbir ilgisi olmayan şahsi bir eylemdir.
Anayasa'da bakanların ceza yargılaması usulü, suçun göreve ilişkin olup olmamasına göre farklı rejimlere ayrılmıştır.
2
1982 Anayasası'nın bakanların kişisel suçlarına ilişkin amir hükmünü hatırlamak.
Anayasa m.106'ya göre bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığı hükümlerinden yararlanır.
Bakanlar milletvekili olmasalar da meclis dışı fiillerine karşı anayasal bir koruma kalkanıyla donatılmışlardır.
3
Dokunulmazlığın hukuki sonucunu somut olaya uygulamak.
Bakanın yargılanabilmesi için genel mahkemeler sürece başlamadan önce Meclis kararıyla dokunulmazlığının kaldırılması zorunludur.
Yasama dokunulmazlığı kurumu, Meclis kararı olmaksızın kişinin tutulmasını, sorguya çekilmesini, tutuklanmasını ve yargılanmasını engeller.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili olmayan (kişisel) suçlarındaki cezai sorumluluk usulü ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaları.
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

Bu konudan daha fazla soru