Kamu yönetiminde idarenin bütünlüğü ilkesini sağlamaya yönelik araçlar olan hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, hukuki rejimleri ve anayasal dayanakları bakımından temel farklılıklara sahiptir. Bu denetim araçlarının kapsam ve sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde doğru bir değerlendirmedir?
- Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatlanmanın doğal bir sonucu olarak kanunla ayrıca yetki verilmesine gerek duyulmadan kullanılabilen genel bir yetkiyken; idari vesayet yetkisi, ancak kanunda açıkça düzenlenen hallerde ve sınırlarda kullanılabilen istisnai bir yetkidir.Cevap
- BHiyerarşi denetimi kural olarak yalnızca hukukilik denetimiyle sınırlıyken; idari vesayet makamının yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimi, yerinden yönetimin kamu yararı amacına uygunluğunu sağlamak üzere hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsayan genel bir yetkidir.
- Cİdari vesayet makamı, kamu yararının zorunlu kıldığı durumlarda yerinden yönetim kuruluşunun organlarının iradesi yerine geçerek doğrudan doğruya 'ikame' mahiyetinde işlem tesis edebilirken; hiyerarşik amirin astın yerine geçerek işlem yapma yetkisi bulunmamaktadır.
- DHiyerarşik üstün ast üzerinde herhangi bir disiplin yetkisi bulunmazken; idari vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun seçilmiş organlarını kamu hizmetinde aksama olması durumunda doğrudan ve kesin olarak görevden çıkarma yetkisine sahiptir.
- EAynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer alan birimler arasında idari vesayet denetimi söz konusuyken; farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip kuruluşlar arasındaki denetim ilişkisi hiyerarşi olarak adlandırılır.
Cevap
Hiyerarşi yetkisinin teşkilatın doğal bir sonucu olarak genel, idari vesayet yetkisinin ise kanunla sınırlı istisnai bir yetki olduğunu belirten ifade doğrudur.
Türk İdare Hukuku doktrininde ve yargı kararlarında hiyerarşi, idarenin iç düzeni ve merkeziyetçilik ilkesinin bir gereği olarak 'doğal/asli' bir yetki kabul edilir. Buna karşın idari vesayet, Anayasa'nın 127. maddesinde yerinden yönetim kuruluşları üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim olarak tanımlanmış ve bu yetkinin ancak kanunda belirtilen sınırlarda kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Bütünlüğü (Hiyerarşi vs İdari Vesayet)
Daha Fazla Pratik
İdari vesayetin istisnai olması nedeniyle, bir bakanın belediye meclisi kararlarını doğrudan iptal edip edemeyeceği konusundaki Danıştay içtihatlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s