Soru

Zorluk: OrtaPara Borçlarının İfası, Mahsup ve Makbuz

Borçlu (B)’nin, alacaklı (A)’ya karşı aynı cinsten üç ayrı para borcu bulunmaktadır:

* I. Borç: 15.00015.000 TL tutarında, vadesi henüz gelmemiştir (müeccel).
* II. Borç: 10.00010.000 TL tutarında, vadesi gelmiştir (muaccel) ve taşınmaz rehni ile teminat altına alınmıştır.
* III. Borç: 10.00010.000 TL tutarında, vadesi gelmiştir (muaccel) ve herhangi bir teminatı bulunmayan adi bir borçtur.

Borçlu (B), alacaklıya 5.0005.000 TL tutarında bir ödeme yapmış ancak bu ödemenin hangi borç için olduğunu belirtmemiştir. Alacaklı (A) da verdiği makbuzda herhangi bir mahsup bildirimi yapmamıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun kanuni mahsup hükümleri uyarınca, bu ödeme öncelikle hangi borca mahsup edilmelidir?

  1. A
    Vadesi henüz gelmemiş olan birinci borca
  2. B
    Rehinle teminat altına alınmış olan muaccel ikinci borca
  3. Teminatı bulunmayan ve vadesi gelmiş olan üçüncü borcaCevap
  4. D
    Vadesi gelmiş olan ikinci ve üçüncü borçlar arasında yarı yarıya oranında
  5. E
    Toplam borç miktarı dikkate alınarak tüm borçlar arasında orantılı olarak

Cevap

Yapılan ödeme, muaccel olan ve alacaklı için güvencesi en az olan (teminatsız) üçüncü borca mahsup edilmelidir.
Türk Borçlar Kanunu madde 102102 uyarınca, borçlu ödeme anında hangi borcu ödediğini belirtmezse ve alacaklı da makbuzda bir mahsup yapmazsa, ödeme kendiliğinden (kanun gereği) muaccel olan borca mahsup edilir. Birden fazla borç muaccel ise, öncelik alacaklı için güvencesi en az olan borca verilir. Senaryoda üçüncü borç hem vadesi gelmiş hem de herhangi bir teminatla (rehin gibi) korunmadığı için ödeme bu borca sayılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçların muacceliyet durumunu kontrol etme
Birinci borç müeccel (vadesi gelmemiş), ikinci ve üçüncü borçlar muacceldir.
TBK m. 102/1 uyarınca kanuni mahsup öncelikle vadesi gelmiş borçlar için geçerlidir.
2
Muaccel borçlar arasında güvence karşılaştırması yapma
İkinci borç rehinli (teminatlı), üçüncü borç ise teminatsızdır.
TBK m. 102/2 uyarınca birden çok muaccel borç varsa, ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilir.
3
Nihai mahsup yerini belirleme
Ödeme, teminatsız olan üçüncü borca sayılır.
Üçüncü borç hem muacceldir hem de ikinci borca göre alacaklı için daha az güvencelidir.

Anahtar Kavram

TBK m. 102 uyarınca kanuni mahsup hiyerarşisi (Muacceliyet -> Güvence Azlığı -> Yükümlülük -> Orantı)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla