Soru

Zorluk: OrtaMüteselsil Borçluluğun Doğumu ve Dış İlişkiler

Restorasyon uzmanları Arda, Burak ve Can; iş sahibi Deniz ile yaptıkları yazılı sözleşme uyarınca tarihi bir köşkün dış cephe onarımını 750.000750.000 TL bedel karşılığında üstlenmişlerdir. Sözleşmede, Arda, Burak ve Can'ın bu bedelin tamamından müteselsilen sorumlu olacakları açıkça kararlaştırılmıştır. İşin eksiksiz tamamlanmasına rağmen ödeme yapılmaması üzerine Deniz, alacağının tamamını tahsil etmek amacıyla sadece Burak'a karşı takip başlatmıştır. Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca bu hukuki durumla ilgili varılacak sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Deniz, borcun tamamının ifasını dilerse borçluların hepsinden dilerse sadece birinden isteyebilir; Burak'ın sorumluluğu borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.Cevap
  2. B
    Müteselsil borçluluk sözleşme ile doğmuş olsa dahi, dürüstlük kuralı gereği Deniz'in öncelikle borçlular arasında paylaştırma yaparak her birinden 250.000250.000 TL talep etmesi gerekir.
  3. C
    Burak, kendisine başvurulduğunda borcun sadece kendi payına düşen kısmını ödeyeceğini, kalan kısım için diğer borçlulara gidilmesi gerektiğini ileri sürerek ödemeden kaçınabilir.
  4. D
    Müteselsil borçlular arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunduğundan, Deniz'in alacağını tahsil edebilmesi için Arda, Burak ve Can'ın tamamına karşı birlikte hareket etmesi zorunludur.
  5. E
    Borçlular arasında aksine bir anlaşma yoksa, müteselsil borçlulukta 'tartışma def'i' geçerli olduğundan Burak, Deniz'in öncelikle Arda ve Can'a başvurmasını talep edebilir.

Cevap

Alacaklı, borcun tamamını dilediği borçludan talep edebilir ve seçilen borçlunun sorumluluğu borç tamamen bitene kadar devam eder.
Türk Borçlar Kanunu'nun 163. maddesine göre, alacaklı borcun tamamını veya bir kısmını dilerse borçluların hepsinden dilerse sadece birinden isteyebilir. Bu durumda borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder. Senaryoda taraflar müteselsil sorumluluğu açıkça kararlaştırdığı için Deniz'in sadece Burak'a başvurması hukuka uygundur ve Burak borcun tamamını ödemekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Borçluluğun niteliğini tespit etme
Sözleşmede 'müteselsilen sorumlu' ifadesi geçtiği için TBK m. 162 uyarınca iradi müteselsil borçluluk doğmuştur.
Müteselsil borçluluğun doğması için ya kanun hükmü ya da tarafların açık irade beyanı gerekir.
2
Dış ilişki hükümlerini uygulama
Alacaklı Deniz, TBK m. 163 uyarınca borçlular arasında seçim yapma hakkına sahiptir.
Müteselsil borçluluğun temel amacı alacaklıyı korumaktır, bu nedenle alacaklıya borçluların tamamına veya dilediğine başvurma imkanı tanınır.
3
Borçlunun savunma imkanlarını değerlendirme
Burak, iç ilişkideki payını veya diğer borçlulara başvurulması gerektiğini (def'i/itiraz) Deniz'e karşı ileri süremez.
Müteselsil borçlulukta dış ilişkide her bir borçlu borcun tamamından sorumludur.

Anahtar Kavram

Müteselsil borçlulukta alacaklının seçimlik hakkı ve borçluların tam sorumluluğu.

Daha Fazla Pratik

Müteselsil borçlulardan birinin yaptığı ifanın veya ibra işleminin diğer borçlulara etkisini (TBK m. 166) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 20s
Bu soruyu puanla