Soru

Zorluk: OrtaMüteselsil Borçluluğun Doğumu ve Dış İlişkiler

Otomobil ticaretiyle uğraşan (S), stoklarındaki bir aracı (A), (B) ve (C)’ye toplam 900.000900.000 TL bedelle satmıştır. Taraflar arasında yapılan sözleşmede alıcılardan her birinin borcun tamamından sorumlu olacağı açıkça kararlaştırılmıştır. Borcun vade tarihi geldiğinde (S), (A)’nın ekonomik durumunun daha iyi olduğunu düşünerek 900.000900.000 TL'nin tamamını (A)’dan talep etmiştir. (A) ise borcun üç kişi arasında paylaştırılması gerektiğini ve kendisinin payına düşen 300.000300.000 TL’yi ödemeye hazır olduğunu, geri kalanı için (B) ve (C)’ye gidilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca bu hukuki uyuşmazlığın çözümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilediği bir borçludan isteyebilir; borçluların sorumluluğu borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.Cevap
  2. B
    Müteselsil borçlulukta borç kural olarak kişi sayısına bölünür ve alacaklı her bir borçludan ancak kendi payına düşen tutarın ifasını talep edebilir.
  3. C
    Borçlular arasında temsil yetkisi açıkça kararlaştırılmadıkça, alacaklı borcun tamamını ancak tüm borçlulara karşı birlikte dava açarak isteyebilir.
  4. D
    Alacaklı borçlulardan birine karşı takip başlattığında, diğer borçluların müteselsil sorumluluğu sona erer ve alacak artık sadece takibe konu borçlunun kişisel borcu olur.
  5. E
    Borçlulardan biri alacaklıya borcun tamamını ödese dahi, diğer borçluların rızası olmaksızın onlara karşı rücu hakkını kullanması hukuken mümkün değildir.

Cevap

Alacaklı, müteselsil borçlulukta borcun tamamını dilediği borçludan talep edebilir ve borçluların sorumluluğu borcun tamamı ifa edilene kadar sürer.
Türk Borçlar Kanunu'nun 163. maddesine göre, müteselsil borçlulukta alacaklı, borcun tamamını dilediği borçludan talep edebilir. Borçluların tamamı borcun tamamı ödeninceye kadar alacaklıya karşı sorumlu kalmaya devam ederler. Olayda (A), (B) ve (C) sözleşme ile müteselsil sorumlu olmayı kabul ettikleri için alacaklı (S), borcun tamamını (A)'dan isteyebilir ve (A)'nın iç ilişkideki payını ileri sürerek ödemeden kaçınma hakkı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Borç ilişkisinin niteliğini belirleyin.
Taraflar sözleşmede 'her birinin borcun tamamından sorumlu olacağını' kararlaştırdıkları için TBK m. 162 uyarınca müteselsil borçluluk doğmuştur.
Müteselsil borçluluk kanundan veya borçluların irade beyanından (sözleşme) doğabilir.
2
Alacaklının dış ilişkideki haklarını analiz edin.
Alacaklı (S), borcun tamamını sadece (A)'dan isteyebilir. (A)'nın 'sadece kendi payımdan sorumluyum' şeklindeki def'i geçersizdir.
TBK m. 163 uyarınca alacaklı, borcun tamamını veya bir kısmını, borçluların dilediği birinden veya tamamından isteyebilir.
3
Borçluların sorumluluk süresini değerlendirin.
Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ifa edilinceye kadar devam eder.
Müteselsil borçluluğun temel özelliklerinden biri, bir borçluya başvurulmasının diğerlerini sorumluluktan kurtarmamasıdır.

Anahtar Kavram

Müteselsil Borçlulukta Dış İlişki ve Alacaklının Seçimlik Hakkı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla