Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıymetli Evrakın Sınıflandırılması ve Türleri

Bir holdingin hazine departmanında uzman yardımcısı olarak göreve başlayan Can, piyasada işlem gören farklı nitelikteki kıymetli evrakların hukuki yapısını incelemektedir. Can, özellikle senetlerin piyasadaki el değiştirme kolaylığı (tedavül kabiliyeti) ile senet bedelini ödeyecek borçlunun hukuki durumunu koruyan kurallar (teşhis fonksiyonu) arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır.

Buna göre, kıymetli evrakın sınıflandırılması ve devir rejimlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Nama yazılı senetlerin devri, tıpkı emre yazılı senetlerde olduğu gibi düzgün bir ciro silsilesi ve senedin teslimi ile gerçekleştiğinden, borçlu sadece son cirantaya ödeme yapmakla yükümlüdür.
  2. B
    Emre yazılı senetlerde borçlu, senedi ibraz edenin hak sahipliğini yalnızca ibraz edilen alacağın temliki sözleşmesi üzerinden denetleyebileceğinden, ciro silsilesi borçluyu koruyan teşhis fonksiyonu yaratmaz.
  3. Hamiline yazılı senetler, yalnızca zilyetliğin devri ile el değiştirebildikleri için tedavül kabiliyeti en yüksek olan senet türüdür ve borçlu, hile veya ağır kusuru olmaksızın senedi ibraz edene ödeme yaparak borcundan kurtulur.Cevap
  4. D
    Kıymetli evrak hukukuna hâkim olan teşhis fonksiyonu gereğince, senedin türü ne olursa olsun borçlu, senedi elinde bulunduran hamilin maddi hukuk bakımından gerçek alacaklı olup olmadığını detaylıca araştırmakla mutlak surette yükümlüdür.
  5. E
    Nama yazılı senetlerde tedavül kabiliyetini artırmak amacıyla, senedin mülkiyetinin devri için alacağın temliki beyanına gerek duyulmaksızın sadece senedin fiziki teslimi kanunen yeterli kabul edilmektedir.

Cevap

Kıymetli evrak türleri arasında tedavül kabiliyeti en yüksek olanların hamiline yazılı senetler olduğu ve borçlunun hile veya ağır kusuru olmaksızın ibraz edene ödeme yaparak borcundan kurtulacağı ifade edilen seçenektir.
Hamiline yazılı senetlerin devri için yalnızca senedin teslimi (zilyetliğin geçirilmesi) yeterlidir; ciro işlemine veya alacağın temlikine ihtiyaç duyulmaz. Bu şekil serbestisi, onlara piyasada en yüksek tedavül (dolaşım) kabiliyetini sağlar. Ayrıca kıymetli evrak hukukundaki teşhis fonksiyonu gereğince borçlu, senedi fiziken ibraz eden kişiye hile veya ağır kusuru bulunmadığı sürece yapacağı iyiniyetli ödeme ile borcundan tamamen kurtulur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün analizi
Sorunun, kıymetli evrak türlerinin tedavül kabiliyeti (devir kolaylığı) ve teşhis fonksiyonu (borçluyu koruyan ödeme kuralı) yönünden karşılaştırılmasını istediği belirlenir.
Kıymetli evrak sınıflandırmasında devir rejimlerinin nasıl işlediğinin ve borçlu üzerindeki hukuki etkilerinin tespit edilmesi gereklidir.
2
Hamiline yazılı senetlerin değerlendirilmesi
Hamiline yazılı senetlerin sadece zilyetliğin devri (teslim) ile devredildiği, bu nedenle tedavül kabiliyetlerinin en yüksek seviyede olduğu saptanır.
Hamiline yazılı senetlerde ciro veya alacağın temliki gibi şekli şartlar aranmadığından el değiştirme süreci en hızlı ve kolay olan kıymetli evrak tipidir.
3
Seçeneklerin analizi ve doğru cevabın tespiti
Diğer seçeneklerde devir kuralları ve teşhis fonksiyonu hatalı eşleştirilmiştir. Sadece hamiline yazılı senetlerin kuralını ve teşhis fonksiyonunun sonucunu doğru açıklayan ifade tespit edilir.
Nama ve emre yazılı senetlerin devir şekillerine ve teşhis fonksiyonunun borçluyu araştırma yükünden kurtarma amacına dair yanılgılar elenerek doğru hukuki sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kıymetli evrak türlerine göre devir usulleri ve borçlunun ödemesi (Teşhis fonksiyonu)
Bu soruyu puanla

Konular

Kıymetli Evrakın Sınıflandırılması ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru