Soru

Zorluk: ZorKolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bir mülki idare amiri, aşırı sıcaklar nedeniyle artan orman yangını riskini bertaraf etmek amacıyla, ormanlık alanlara girişi yasaklamanın yanı sıra; orman sınırları içerisinden veya yakınından geçen kamuya açık kara yollarında seyreden araçların yedek yakıt bidonu taşımasını ve bu güzergâhtaki istasyonlardan bidonla yakıt alımını, ulaşım güvenliğini ciddi şekilde aksatacak biçimde tamamen yasaklamıştır. İdarenin, orman yangınlarını önleme amacına ulaşmak için kamu düzenini daha az bozacak ve bireylerin haklarını daha az kısıtlayacak başka önlemler (denetimlerin sıkılaştırılması, belirli noktalarda mola yasağı vb.) alma imkânı varken doğrudan en sert kısıtlamaya başvurması, ölçülülük ilkesinin hangi alt unsuruna öncelikle aykırılık teşkil eder?

  1. A
    Elverişlilik (Uygunluk)
  2. Gereklilik (Zorunluluk)Cevap
  3. C
    Dar anlamda orantılılık
  4. D
    Yetki tecavüzü
  5. E
    Adli kolluk yetkisinin aşılması

Cevap

İdarenin aynı amacı gerçekleştirebilecek daha hafif bir önlem varken daha ağır olanı seçmesi 'Gereklilik (Zorunluluk)' unsuruna aykırıdır.
Gereklilik (zorunluluk) ilkesi uyarınca idare, kamu düzenini sağlama amacına yönelik bir tedbir alırken, o amaca ulaşmaya elverişli araçlar içerisinde temel hakları en az sınırlayan aracı tercih etmelidir. Olayda orman yangınlarını önlemek gibi meşru bir amaç olsa da, bu amaca kara yolu ulaşımını ve yakıt taşımasını tamamen yasaklamak yerine daha hafif tedbirlerle (örneğin ormana giriş yasağı veya yol kenarı denetimi) ulaşılması mümkündür. Dolayısıyla, gereğinden fazla kısıtlayıcı olan bu işlem gereklilik unsuruna aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari kolluk işleminin amacını ve yöntemini belirle.
Amaç orman yangınlarını önlemek (kamu düzeni), yöntem ise kara yollarında yakıt taşınmasının yasaklanmasıdır.
Ölçülülük denetimi için amaç ile araç arasındaki ilişkinin kurulması gerekir.
2
Alternatif ve daha hafif önlemlerin olup olmadığını değerlendir.
Yangın riskini önlemek için sadece ormana girişin yasaklanması veya kara yollarında denetimin artırılması gibi daha az kısıtlayıcı yollar mevcuttur.
Gereklilik ilkesi, 'gerekli olandan fazlasının' yapılmamasını emreder.
3
Seçilen aracın gereklilik kriterine uygunluğunu denetle.
Daha hafif önlemlerle amaca ulaşılabilecekken ulaşım özgürlüğünü ağır biçimde kısıtlayan bu yöntem gereklilik sınırını aşmıştır.
Ölçülülük ilkesinin ihlali, bu olayda öncelikle araç seçimindeki zorunluluk hatasından kaynaklanmaktadır.

Anahtar Kavram

Ölçülülük ilkesinin gereklilik (zorunluluk) alt unsuru, idarenin bir amaca ulaşmak için seçebileceği uygun araçlar arasından, ilgili kişinin hak ve özgürlüklerini en az kısıtlayan aracı seçmekle yükümlü olduğunu ifade eder.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla