Soru

Zorluk: ZorSorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran veya azaltan haller kapsamında incelenen "mücbir sebep" ve "beklenmeyen hal" kavramlarının nitelikleri ile doğurdukları hukuki sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mücbir sebep, olayın idarenin faaliyet alanı dışından gelmesi (dışsallık) özelliğiyle beklenmeyen halden ayrılır ve idarenin hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.Cevap
  2. B
    Beklenmeyen hal, dışsallık unsuruna sahip olduğu için mücbir sebeple aynı hukuki rejime tabidir ve idarenin kusursuz sorumluluğunu her durumda sona erdirir.
  3. C
    Mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki temel fark öngörülemezlik kriteridir; mücbir sebep idarece öngörülebilir bir durumken beklenmeyen hal tamamen öngörülemezdir.
  4. D
    Beklenmeyen hal illiyet bağını kesin olarak kestiği için idareyi hem hizmet kusuru hem de risk ilkesine dayalı sorumluluktan tamamen kurtarır.
  5. E
    Yargı kararlarına göre mücbir sebep idarenin sadece kusursuz sorumluluğunu kaldırırken, beklenmeyen hal sadece hizmet kusuru durumunda sorumluluğu azaltıcı sebep sayılır.

Cevap

Mücbir sebep, olayın idarenin faaliyet alanı dışından gelmesi (dışsallık) özelliğiyle beklenmeyen halden ayrılır ve idarenin hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.
Mücbir sebep, idarenin faaliyet alanı dışından kaynaklanan (dışsallık), önceden öngörülemeyen ve karşı konulamayan bir olaydır. Bu nitelikleri sayesinde illiyet bağını keserek idarenin hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluk hallerinde mali sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır. Beklenmeyen hal ise idarenin faaliyet alanı içinde gerçekleştiği için bu derece geniş bir koruma sağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın kaynağının (dışsallık) belirlenmesi
Mücbir sebep idarenin faaliyet alanı dışından (doğa olayları, savaş vb.) gelirken, beklenmeyen hal idarenin kendi faaliyetinin içinden (araç arızası, malzeme yorulması vb.) kaynaklanır.
Dışsallık, mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki en temel ayrım noktasıdır.
2
İlliyet bağı üzerindeki etkinin analizi
Mücbir sebep dışsal olduğu için zarar ile idari faaliyet arasındaki illiyet bağını keser. Beklenmeyen hal ise faaliyet içi olduğundan illiyet bağını kesmez.
Sorumluluğun kalkması için illiyet bağının kesilmesi gerekir.
3
Sorumluluk türlerine etkisinin değerlendirilmesi
Mücbir sebep hem kusura dayalı hem kusursuz sorumluluğu kaldırırken; beklenmeyen hal sadece kusur bulunmadığını kanıtlar, ancak kusursuz sorumluluk (risk ilkesi) devam eder.
Kusursuz sorumlulukta idare, kusuru olmasa bile faaliyetinden kaynaklanan riskler nedeniyle sorumlu tutulduğu için içsel olaylar (beklenmeyen hal) sorumluluğu kaldırmaz.

Anahtar Kavram

Dışsallık kriterinin illiyet bağı ve kusursuz sorumluluk rejimi üzerindeki etkisi

Daha Fazla Pratik

İdarenin kusursuz sorumluluk ilkeleri (risk ve sosyal risk) ile mücbir sebep arasındaki ilişkiyi vakalar üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla