Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran hallerden mücbir sebep ile beklenmeyen hal, doktrin ve yargı kararlarında "dışsallık" (haricilik) unsuru üzerinden birbirinden ayrılmaktadır.

Bu ayrım çerçevesinde, söz konusu kavramların nitelikleri ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mücbir sebep, olayın idarenin faaliyet alanı dışından (dışsal) gelmesini ifade ederken beklenmeyen hal idari faaliyetin içinde (içsel) ortaya çıkar; bu nedenle mücbir sebep illiyet bağını keserek sorumluluğu tamamen kaldırırken, beklenmeyen hal kusursuz sorumluluğu kural olarak ortadan kaldırmaz.Cevap
  2. B
    Beklenmeyen hal, olayın tamamen idarenin kontrolü ve faaliyet alanı dışından kaynaklanmasını ifade eder; bu durum mücbir sebebe göre illiyet bağını daha zayıf bir şekilde etkileyerek sadece tazminat miktarında indirime yol açar.
  3. C
    Mücbir sebep ve beklenmeyen hal arasındaki temel fark öngörülemezlik derecesidir; beklenmeyen hal idare tarafından makul bir çaba ile öngörülebilir nitelikteyken mücbir sebep mutlak bir öngörülemezlik ifade eder.
  4. D
    Mücbir sebep sadece risk ilkesine dayalı kusursuz sorumluluk hallerinde sorumluluğu kaldırırken; beklenmeyen hal hizmet kusuru ilkesine dayalı sorumluluğu kaldıran en temel hukuki nedendir.
  5. E
    Dışsallık unsuru her iki kavram için de ortak bir karakteristik özelliktir; aralarındaki fark sadece olayın şiddeti olup, her iki durumda da idare kusursuz sorumluluktan her zaman muaf tutulur.

Cevap

Mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki temel fark dışsallıktır; mücbir sebep dışsal olup sorumluluğu tamamen kaldırırken, beklenmeyen hal içseldir ve kusursuz sorumluluğu kaldırmaz.
Doğru ifadeye göre mücbir sebep dışsallık özelliği taşırken, beklenmeyen hal idarenin faaliyet sahası içinde gerçekleşen bir iç olaydır. Bu ayrımın en önemli sonucu, mücbir sebebin illiyet bağını keserek idareyi her türlü sorumluluktan kurtarması, beklenmeyen halin ise faaliyetin bir parçası sayılması nedeniyle kusursuz sorumluluğu ortadan kaldırmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların kaynağını belirleme
Mücbir sebep idarenin faaliyetinin dışından (deprem, sel vb.), beklenmeyen hal ise faaliyetin içinden (lastik patlaması, teknik arıza vb.) kaynaklanır.
Sorumluluğu kaldıran hallerin nitelendirilmesi için dışsallık (haricilik) kriteri esastır.
2
İlliyet bağı analizi
Mücbir sebep illiyet bağını (nedensellik bağı) tamamen keser.
Dışarıdan gelen ve önlenemeyen bir olay, zararın idarenin faaliyetinden değil, o olaydan kaynaklandığını ispatlar.
3
Hukuki rejimleri karşılaştırma
Mücbir sebep tüm sorumluluğu kaldırırken, beklenmeyen hal içsel olduğu için risk ilkesi kapsamındaki kusursuz sorumluluğu kaldırmaz.
İdare, yürüttüğü faaliyetin iç risklerine (beklenmeyen haller) karşı kusursuz sorumluluk gereği katlanmak zorundadır.

Anahtar Kavram

İdarenin Sorumluluğunu Kaldıran Haller: Dışsallık Kriteri

Daha Fazla Pratik

Zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusurunun illiyet bağı üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

Bu konudan daha fazla soru