Soru

Zorluk: Çok zorSorumluluğu Kaldıran Haller: Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu kaldıran veya azaltan haller bağlamında; mücbir sebep ile beklenmeyen halin "dışsallık" kriteri üzerinden karşılaştırılması ve bu durumun "risk ilkesine" dayalı kusursuz sorumluluk hallerindeki hukuki sonucuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mücbir sebep dışsallık unsuru sayesinde illiyet bağını tamamen keserek idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırırken; beklenmeyen hal idarenin faaliyetinin içinde gerçekleştiği için risk ilkesine dayalı sorumluluğu kural olarak etkilemez.Cevap
  2. B
    Hem mücbir sebep hem de beklenmeyen hal, olayın öngörülemez ve önlenemez olması kriterlerini taşıdıkları için idarenin risk ilkesine dayalı sorumluluğunu her durumda ve tamamen ortadan kaldıran kurtuluş kanıtlarıdır.
  3. C
    Dışsallık unsuru beklenmeyen hale özgü bir kriter olup, idarenin yürüttüğü hizmetin niteliğinden kaynaklanan zararlarda illiyet bağının mücbir sebebe oranla daha güçlü bir şekilde kesilmesini sağlar.
  4. D
    Risk ilkesinin uygulandığı durumlarda, mücbir sebep teşkil eden bir olayın varlığı idarenin mali sorumluluğunu sadece kusur sorumluluğu hallerinde kaldırırken, kusursuz sorumluluğu hiçbir şekilde etkilemez.
  5. E
    Beklenmeyen halin idari sorumluluğu kaldırması için olayın idarenin faaliyetiyle hiçbir bağının bulunmaması gerekirken; mücbir sebepte olayın hizmetin iç işleyişinden kaynaklanması zorunludur.

Cevap

Mücbir sebep dışsallık unsuru sayesinde illiyet bağını tamamen keserek idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırırken; beklenmeyen hal idarenin faaliyetinin içinde gerçekleştiği için risk ilkesine dayalı sorumluluğu kural olarak etkilemez.
Mücbir sebep (doğa olayları, savaş vb.) idarenin kontrolü ve faaliyeti dışından gelen bir etki olduğu için 'dışsallık' unsuruna sahiptir ve zarar ile idari eylem arasındaki nedensellik bağını kopararak sorumluluğu hem kusur hem kusursuz sorumluluk hallerinde kaldırır. Buna karşılık beklenmeyen hal (hizmet aracının lastiğinin patlaması vb.) idarenin faaliyetiyle ilişkilidir ve içseldir; bu nedenle risk ilkesine dayalı kusursuz sorumlulukta idare bu zarardan sorumlu olmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların unsurlarını ayrıştırın.
Mücbir sebep: Öngörülemez, önlenemez, dışsal. Beklenmeyen hal: Öngörülemez, önlenemez, içsel.
İki kavram arasındaki temel farkın 'dışsallık' (faaliyet dışı olma) olduğu saptanmalıdır.
2
İlliyet bağı üzerindeki etkisini inceleyin.
Mücbir sebep illiyet bağını keser; beklenmeyen hal ise faaliyetin bir parçası sayıldığı için bağı kesmez.
Sorumluluğun doğması için gereken nedensellik bağının hangi durumda koptuğunu belirlemek gerekir.
3
Risk ilkesi (Kusursuz Sorumluluk) ile ilişkilendirin.
Risk ilkesinde idare, yarattığı tehlikeden doğan içsel aksaklıklardan (beklenmeyen hal) sorumlu tutulmaya devam edilir.
Kusursuz sorumluluğun temelinde yatan 'tehlikeyi yaratan sonucuna katlanır' mantığının uygulanmasıdır.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunda Dışsallık Kriteri ve Risk İlkesi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla