Soru

Zorluk: OrtaZilyetlik Kavramı, Türleri ve Kazanılması

AA, sahip olduğu değerli bir tabloyu sergilenmek üzere üç aylığına BB Sanat Galerisi'ne teslim etmiştir. Tablo galeride sergilenmeye devam ederken AA, bu tabloyu CC'ye satmış ve taraflar tablonun sergi süresi sonunda CC'ye teslim edilmesi konusunda anlaşmışlardır. Bu durum BB Galerisi'ne de bildirilmiştir.

Bu olayda zilyetliğin kazanılması ve tarafların zilyetlik sıfatları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tablo üzerindeki zilyetlik "zilyetlik havalesi" yoluyla CC'ye geçmiş olup; BB fer'i ve dolaysız zilyet, CC ise asli ve dolaylı zilyettir.Cevap
  2. B
    CC zilyetliği "hükmen teslim" yoluyla kazanmıştır; zira tablo halen bir başkasının (BB) fiili hâkimiyetinde bulunmaktadır.
  3. C
    BB Galerisi tablo üzerinde zilyet değil, yalnızca "zilyet yardımcısı" konumundadır; bu nedenle zilyetlik doğrudan AA'dan CC'ye geçmiştir.
  4. D
    CC'nin zilyetliği kazanabilmesi için tabloyu fiilen teslim alması şarttır; teslimsiz kazanım yolları sadece taşınmazlar için geçerlidir.
  5. E
    AA halen malik olduğu için tablo üzerinde dolaysız zilyet olmaya devam eder, CC ise sadece şahsi bir hak kazanmıştır.

Cevap

Tablo üzerindeki zilyetlik zilyetlik havalesi yoluyla devredilmiştir; bu süreçte galeri fer'i ve dolaysız zilyet, yeni malik ise asli ve dolaylı zilyet konumundadır.
Zilyetlik havalesi, bir üçüncü şahsın (sergi galerisi gibi) zilyetliğinde bulunan bir eşyanın, tarafların anlaşması ve durumun üçüncü kişiye bildirilmesi yoluyla zilyetliğinin devredilmesidir. Bu durumda galeri, eşyayı doğrudan elinde bulundurduğu için dolaysız zilyet; yeni malik ise fiili hakimiyeti galeri aracılığıyla kullandığı için dolaylı zilyettir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki zilyetlik durumunu belirle.
AA (Malik/Asli ve Dolaylı Zilyet), BB (Eşyayı elinde tutan/Fer'i ve Dolaysız Zilyet).
Zilyetlik ilişkisinin kimler arasında kurulduğunu saptamak devir yöntemini belirlemek için gereklidir.
2
Zilyetliğin devir yöntemini analiz et.
Eşya üçüncü bir kişi (BB) nezdinde iken AA ile CC anlaşmış ve durum BB'ye ihbar edilmiştir. Bu yöntem Türk Medeni Kanunu madde 979 uyarınca "Zilyetlik Havalesi"dir.
Fiili teslim gerçekleşmeden zilyetliğin devri yöntemlerinden hangisinin olayla örtüştüğünü bulmak.
3
Devir sonrası sıfatları tayin et.
CC yeni asli ve dolaylı zilyet olur, BB ise fer'i ve dolaysız zilyet olmaya devam eder.
Zilyetlik havalesinin hukuki sonucunu tespit etmek.

Anahtar Kavram

Zilyetlik Havalesi (TMK m. 979)

İpuçları

1
Eşya devredilirken, eşyanın fiziksel olarak bir üçüncü kişide (emanetçi, kiracı vb.) olup olmadığına dikkat edin.
2
Eşya üçüncü kişide kalmaya devam ediyorsa bu bir 'havale' türü kazanımdır.
3
TMK 979'a göre, zilyetlik havalesinde eşyayı elinde tutan kişi dolaysız zilyet, devralan ise dolaylı zilyet olur.

Daha Fazla Pratik

Eşyanın satıcıda kalmaya devam ettiği 'hükmen teslim' senaryolarını inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla