Soru

Zorluk: OrtaHakların Korunması ve Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

1982 Anayasası’nda düzenlenen bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) kurumunun kapsamı, süresi ve başvuru ehliyeti dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır ve başvuru, nihaî kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.Cevap
  2. B
    Belediyeler ve üniversiteler gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı ihlalleri gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirler.
  3. C
    Anayasa’da güvence altına alınmış olan tüm temel hak ve hürriyetler, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.
  4. D
    Bir kanun hükmünün doğrudan doğruya anayasal bir hakkı ihlal ettiği iddiasıyla, yasama işleminin iptali için doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
  5. E
    Bireysel başvuru yolu yalnızca Türk vatandaşlarına tanınmış bir hak olup, yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'deki hak ihlalleri için bu yola başvurma yetkisi yoktur.

Cevap

Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır ve başvuru, nihaî kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
Bireysel başvuru yapılabilmesi için temel iki usul şartı, başvuru yollarının tüketilmesi ve 30 günlük süre sınırına uyulmasıdır. Bu, kurumun ikincil niteliğinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru ön şartını kontrol et.
İdari ve yargısal yolların (istinaf, temyiz vb.) tamamının tüketilmesi gerekir (ikincillik ilkesi).
Anayasa Mahkemesi doğrudan bir dava mahkemesi değil, hak ihlallerini son aşamada inceleyen bir denetim makamıdır.
2
Başvuru süresini belirle.
Kanun yollarının tüketilmesiyle verilen nihaî kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün.
Hukuki güvenliğin sağlanması ve başvuruların makul sürede yapılması amaçlanır.
3
Başvuru ehliyetini doğrula.
Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri (kendi haklarıyla sınırlı olarak) başvurabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Kamu gücünü kullanan kurumların, yine kamu gücü tarafından mağdur edildiği iddiası bireysel başvurunun mantığıyla bağdaşmaz.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun İkincilliği ve Şekli Şartları

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar ile Anayasa Mahkemesi'nin diğer görev alanlarını (iptal ve itiraz davası) karşılaştıran tabloları inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla