Soru

Zorluk: Ortaİdare Hukukunun Kaynakları

Bir mülki idare amiri, görev alanına giren ve temel hak ve özgürlükleri doğrudan etkileyen bir işlem tesis ederken; dayanak aldığı kanun hükmünün, Türkiye'nin taraf olduğu bir insan hakları sözleşmesi ile açıkça çeliştiğini fark etmiştir. 19821982 Anayasası hükümleri ve normlar hiyerarşisi dikkate alındığında, bu tür bir norm çatışmasının yargısal çözümünde esas alınması gereken hukuki rejim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşma hükümleri, kanun hükmüne göre öncelikle uygulanır.Cevap
  2. B
    Normlar hiyerarşisinde kanunlar antlaşmaların üzerinde yer aldığı için mevcut kanun hükmü uygulanmaya devam edilir.
  3. C
    Kanun ve antlaşma aynı hukuki değerde kabul edildiği için 'sonraki tarihli kuralın önceliği' ilkesi işletilir.
  4. D
    Uyuşmazlığın çözümü için yürütme organınca Danıştay’dan istişari görüş alınması ve buna göre işlem yapılması zorunludur.
  5. E
    Antlaşma metni, Anayasa Mahkemesi tarafından kanun hükmü iptal edilmedikçe doğrudan uygulanma kabiliyeti kazanamaz.

Cevap

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşma hükümleri, kanunla çelişmesi halinde esas alınması gereken kaynaktır.
Doğru cevap, Anayasa'nın 9090. maddesinde yapılan 20042004 yılı değişikliği ile getirilen özel düzenlemeyi yansıtmaktadır. Buna göre; temel haklara ilişkin uluslararası sözleşmeler ile ulusal kanunlar aynı konuda farklı hükümler içerirse, yargı mercileri uluslararası sözleşme hükümlerini uygulamakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın konusunu belirleyin.
Çatışma; bir 'kanun' ile 'temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşma' arasındadır.
Normlar hiyerarşisindeki özel durumları tespit etmek için çatışan normların niteliği bilinmelidir.
2
19821982 Anayasası'nın 9090. maddesini uygulayın.
Anayasa m. 9090/son uyarınca: 'Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.'
Bu hüküm, insan hakları sözleşmelerine iç hukukta kanunlar karşısında uygulama önceliği tanımıştır.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunun Yazılı Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla