Soru

Zorluk: Zorİfa Yerinin Belirlenmesi (Götürülecek, Aranacak ve Gönderilecek Borçlar)

Ankara’da yerleşim yeri bulunan borçlu (B) ile İstanbul’da yerleşim yeri bulunan alacaklı (A) arasında akdedilen sözleşme uyarınca (B); 100.000100.000 TL nakit ödeme, sözleşme kurulduğu sırada Bursa’da bir sergide bulunan antika bir tablonun teslimi ve 5050 çuval pirinç teslimi borçlarını üstlenmiştir. İfadan hemen önce alacaklı (A), yerleşim yerini İstanbul’dan Van’a taşımıştır.

Taraflar ifa yerini ayrıca kararlaştırmadığına göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre bu borçların ifa yerlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Para borcu alacaklının yeni yerleşim yeri olan Van’da, tablo sözleşme anında bulunduğu yer olan Bursa’da, pirinçler ise borçlunun yerleşim yeri olan Ankara’da ifa edilmelidir; ancak alacaklının yerleşim yeri değişikliği ifayı önemli ölçüde güçleştirmişse para borcu alacaklının eski yerleşim yeri olan İstanbul’da da ifa edilebilir.Cevap
  2. B
    Türk Borçlar Kanunu'ndaki genel kural gereği tüm borçlar "aranacak borç" niteliğinde kabul edildiğinden; para borcu, tablo ve pirinçlerin tamamı borçlunun yerleşim yeri olan Ankara’da ifa edilmelidir.
  3. C
    Para borcu ve pirinç teslimi "götürülecek borç" sayılarak alacaklının yeni yerleşim yeri olan Van’da, tablo ise parça borcu olduğu için sözleşmenin kurulduğu sırada tarafların bulunduğu yer olan İstanbul’da ifa edilmelidir.
  4. D
    Para borcu alacaklının eski yerleşim yeri olan İstanbul’da, tablo Bursa’da, pirinçler ise alacaklının yeni yerleşim yeri olan Van’da ifa edilmelidir.
  5. E
    Para borcu ve tablo Bursa’da, pirinçler ise borçlunun yerleşim yeri olan Ankara’da ifa edilmelidir.

Cevap

Para borcu kural olarak alacaklının güncel yerleşim yerinde (Van), tablo sözleşme anında bulunduğu Bursa'da, pirinçler ise borçlunun Ankara'daki yerleşim yerinde ifa edilmelidir; alacaklının taşınması ifayı güçleştirirse para borcu eski yerleşim yerinde de ifa edilebilir.
TBK m. 89 uyarınca; para borçları alacaklının ifa zamanındaki yerleşim yerinde (Van), belirli bir şeyin (parça borcu) teslimi borcun doğumu sırasında bulunduğu yerde (Bursa), diğer tüm borçlar ise borçlunun yerleşim yerinde (Ankara) ifa edilir. Ayrıca alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi ifayı güçleştiriyorsa, borçlu para borcunu alacaklının önceki yerleşim yerinde (İstanbul) ifa etme hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Borç türlerini ve TBK 89/1 hükmünü analiz etme
Para borcu (götürülecek), Parça borcu (tablo - bulunduğu yer), Cins borcu (pirinç - aranacak) olarak ayrıştırılır.
Her borç türünün ifa yeri kanunen farklı kurala tabidir.
2
Para borcunun ifa yerini alacaklının yerleşim yeri değişikliğine göre belirleme
Kural Van'dır ancak TBK 89/2 uyarınca güçlük halinde İstanbul (eski yerleşim yeri) tercih edilebilir.
Alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi borçlunun durumunu ağırlaştırmamalıdır.
3
Parça borcu (tablo) ve cins borcu (pirinç) için yer tespiti yapma
Tablo için sözleşme anındaki konum (Bursa), pirinç için borçlunun yerleşim yeri (Ankara) esas alınır.
TBK 89/1-2 ve 89/1-3 maddeleri bu ayrımı net olarak yapmaktadır.

Anahtar Kavram

İfa Yerinin Kanuni Belirlenmesi (TBK m. 89)

Daha Fazla Pratik

Gönderilecek borçlarda (borçlunun ifa yerinden başka bir yere gönderdiği durumlar) hasarın geçiş anını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla