Soru

Zorluk: OrtaDanıştay: Yapısı ve Görevleri

Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan ve ülke genelinde uygulanacak olan bir yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yargı yoluna başvurulacaktır.

Mevcut anayasal ve yasal düzenlemeler çerçevesinde, bu idari işlemin yargısal denetimini yapacak merci ile bu merciin üye kompozisyonuna dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.Cevap
  2. B
    Davaya ilk derece mahkemesi olarak İdare Mahkemeleri bakar; uyuşmazlığın nihai temyiz mercii olan Danıştay'ın üyelerinin tamamı ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanır.
  3. C
    Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklerin iptali talebi soyut norm denetimi yoluyla doğrudan Anayasa Mahkemesine götürülür ve bu mahkemenin üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
  4. D
    Bu işleme karşı açılacak davada Danıştay yalnızca istişari görüş bildirebilir; yargısal denetim yetkisi, üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca seçilen Yargıtaya aittir.
  5. E
    Yönetmeliğin iptali talebi adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlığı sayılarak Uyuşmazlık Mahkemesince kesin olarak çözülür ve bu merciin başkanını Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer.

Cevap

Uyuşmazlıkta Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev alır ve bu mahkemenin üyelerinin dörtte üçlük kısmı Hâkimler ve Savcılar Kurulu, kalan dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları, yürürlükteki yasal mevzuat gereğince ilk derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan Danıştay'da görülür. Ayrıca 1982 Anayasası uyarınca, Danıştay'ın hem bağımsızlığını hem de idari tecrübeyi yansıtması amacıyla üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Doğru ifade, hem görevli mahkemeyi hem de üye seçim oranını eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İptali istenen idari işlemin türünü ve yargısal denetim merciini belirleme.
Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da yapılır.
2575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davaları Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev alanına girmektedir.
2
Danıştay'ın üye seçim oranlarını anayasal düzenlemeler ışığında tespit etme.
Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
1982 Anayasası madde 155 gereğince Danıştay'ın üye kompozisyonu bu orana göre şekillendirilmiştir.
3
Diğer yargı kollarının ve yüksek mahkemelerin (Yargıtay, AYM, Uyuşmazlık Mahkemesi) görev sınırlarını değerlendirme.
İdari bir işlem olan yönetmeliğin denetimi adli yargıya (Yargıtay) veya norm denetimi yapan AYM'ye bırakılamaz.
AYM kanun ve CBK'ları denetler; Yargıtay adli uyuşmazlıkları çözer; Uyuşmazlık Mahkemesi ise yargı kolları arası görev uyuşmazlıklarına bakar.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü
Bu soruyu puanla