Fiili işlediği sırada yaşını doldurmuş olan sağır ve dilsiz bir failin gerçekleştirdiği bir hırsızlık eylemi neticesinde ceza sorumluluğunun tayini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Failin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığı araştırılır; bu yetenek varsa cezası indirilerek verilir, yoksa ceza verilmez ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirine hükmolunur.Cevap
- BFail yaşını doldurmuş olduğu için ceza sorumluluğu tamdır; ancak sağır ve dilsiz olması nedeniyle cezasından TCK md. uyarınca takdiri indirim yapılması zorunludur.
- CSağır ve dilsizlerde ceza sorumluluğu yaş sınırı yıl eklenerek hesaplandığından, fail yaşını doldurana kadar hakkında hiçbir şekilde ceza davası açılamaz ve kovuşturma yapılamaz.
- DFail yaş aralığında bulunduğu için ayırt etme gücü olup olmadığına bakılmaksızın, hakkında doğrudan indirimli hapis cezasına hükmedilmesi gerekir.
- ESağır ve dilsiz fail yaşını geçtiği için yetişkinlerin tabi olduğu infaz rejimine göre cezalandırılır ancak sağır ve dilsizlik hali mahkemece bir 'hukuka uygunluk nedeni' olarak kabul edilir.
Cevap
Sağır ve dilsiz failin fiili işlediği yaştaki algılama ve yönlendirme yeteneği araştırılmalı, yetenek varsa indirimli ceza, yoksa güvenlik tedbiri uygulanmalıdır.
Türk Ceza Kanunu'nun . maddesine göre, sağır ve dilsizler için yaş küçüklüğüne ilişkin hükümler üçer yıl eklenerek uygulanır. Buna göre normal failler için yaş grubu arasında geçerli olan 'algılama ve yönlendirme yeteneği (ayırt etme gücü) araştırması', sağır ve dilsizler için yaş grubunda yapılır. Soru kökündeki fail yaşında olduğu için, mahkeme öncelikle bu yeteneğin varlığını araştırmalı; varsa indirimli ceza vermeli, yoksa ceza vermeyip güvenlik tedbirine hükmetmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sağır ve dilsizlerde ceza sorumluluğu yaş dilimleri ( kuralı)