Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSağır ve Dilsizlik

Kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan yargılanan doğuştan sağır ve dilsiz sanık (Y)'nin, suçun işlendiği tarihte on altı yaşını doldurduğu, ancak on yedi yaşını henüz tamamlamadığı tespit edilmiştir.

Türk Ceza Kanunu'nun kusurluluğu etkileyen hallere ilişkin hükümleri dikkate alındığında, mahkemenin (Y)'nin ceza sorumluluğunu belirlerken vereceği karara temel oluşturacak en doğru hukuki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İşlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediği adli raporla tespit edilmeli, sonucuna göre ceza sorumluluğu değerlendirilmelidir.Cevap
  2. B
    On beş yaşını doldurmuş olması nedeniyle ceza ehliyetinin varlığı karine olarak kabul edilmeli, ancak sağır ve dilsizlik hali gözetilerek verilecek cezada kanuni oranda yaş indirimi yapılmalıdır.
  3. C
    Sağır ve dilsizlerde ceza ehliyeti on sekiz yaşın doldurulmasıyla başladığından, sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmeli ve zorunlu olarak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanmalıdır.
  4. D
    Kusur yeteneğini etkileyen bu biyolojik durum karşısında sanığın ceza sorumluluğu mutlak olarak kalktığından beraat kararı verilmeli, ancak tehlikelilik hali devam ediyorsa tedavi amaçlı güvenlik tedbirine hükmedilmelidir.
  5. E
    On altı yaşını doldurmuş olması tam ceza ehliyetine sahip olduğunu gösterdiğinden doğrudan suçun temel cezası üzerinden hüküm kurulmalı, sağır ve dilsizlik durumu sadece hakimin takdiri indirim sebebi (TCK m. 62) sayılmalıdır.

Cevap

Doğru yaklaşım, sanığın işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediğinin uzman (adli) raporuyla tespit edilmesidir.
Türk Ceza Kanunu'nun 33. maddesine göre sağır ve dilsizler için yaş grupları, olağan yaş gruplarına üç yıl eklenerek uygulanır. Suç tarihinde 16 yaşını doldurmuş olan sanık, sağır ve dilsizler için öngörülen '15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olanlar' grubuna girmektedir. Bu yaş grubu, normal kişilerdeki '12-15 yaş' grubunun hukuki sonuçlarına tabidir. Dolayısıyla mahkeme, sanığa ceza verip veremeyeceğini belirlemek için öncelikle sanığın eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin (farik ve mümeyyizliğinin) bulunup bulunmadığını uzman raporuyla tespit etmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sanığın suç tarihindeki mevcut durumunu ve yaşını tespit etme.
Sanık doğuştan sağır ve dilsizdir ve suç tarihinde 16 yaşını doldurmuş, 17 yaşını tamamlamamıştır.
Ceza hukukunda yaş ve özel biyolojik durumlar (sağır/dilsizlik), kusur yeteneğini doğrudan belirleyen temel unsurlardır.
2
Türk Ceza Kanunu Madde 33 uyarınca sağır ve dilsizlere özgü yaş grubu kademelerini belirleme.
Sağır ve dilsizlerde yaş grupları normal kişilere göre 3 yıl ileri kaydırılarak uygulanır: 0-15 yaş, 15-18 yaş ve 18-21 yaş şeklindedir.
Kanun koyucu, sağır ve dilsizlerin zihinsel gelişiminin akranlarına göre daha geç tamamlandığını kabul ederek normatif bir düzenleme yapmıştır.
3
Sanığın bulunduğu yaş grubunun ceza ehliyeti statüsünü yorumlama.
16 yaşını dolduran sağır ve dilsiz sanık, 15-18 yaş grubuna girmektedir. Bu grup, normal bireylerdeki 12-15 yaş grubunun hukuki rejimine tabidir.
15-18 yaş arası sağır ve dilsizlerin kusur yeteneğinin varlığı peşinen kabul veya reddedilemez; bu durumun psikiyatrik/adli tıp raporuyla her somut olayda incelenmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Sağır ve Dilsizlerde Ceza Ehliyeti Rejimi (+3 Yaş Kuralı)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sağır ve Dilsizlik

Bu konudan daha fazla soru