Soru

Zorluk: OrtaHakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

(A)(A), satın aldığı karmaşık bir sanayi makinesinin işleyişine, verimine veya ekonomik değerine hiçbir etkisi bulunmayan, çıplak gözle dahi fark edilemeyecek kadar önemsiz bir boya kusurunu gerekçe göstererek kanundan doğan sözleşmeden dönme hakkını kullanmıştır. Makinenin iadesi durumunda satıcı (B)(B) çok ağır nakliye ve kurulum masraflarıyla karşılaşacakken, alıcı (A)(A)'nın bu işlemden elde edeceği somut bir menfaat bulunmamaktadır. Bu olayda, (A)(A)'nın sahip olduğu bir hakkı dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanarak karşı tarafı zarara uğratması, aşağıdaki ilkelerden hangisi kapsamında hukuk düzeni tarafından korunmaz?

  1. Hakkın kötüye kullanılması yasağıCevap
  2. B
    Subjektif iyiniyet kuralı
  3. C
    Hâkimin takdir yetkisi
  4. D
    Hâkimin hukuk yaratması
  5. E
    Kanun boşluğunun doldurulması

Cevap

Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Türk Medeni Kanunu'nun 22. maddesinin 22. fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Olayda, alıcının ekonomik bir değer taşımayan önemsiz bir kusur nedeniyle sözleşmeyi feshetmesi, dürüstlük kuralının öngördüğü yarar/zarar dengesine aykırıdır ve hakkın sağladığı yetkinin kötüye kullanılması niteliğindedir. Bu ilke, hakkın kullanımına getirilen 'istisnai' ve 'ikincil' bir sınırlamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hakkın kullanım amacını belirle
Alıcının dönme hakkını, kendisine fayda sağlamayan ancak satıcıyı ağır zarara uğratan önemsiz bir sebeple kullandığı görülmektedir.
Bir hakkın kullanımı, dürüstlük kuralına uygun olmalıdır.
2
Menfaat dengesini analiz et
Elde edilen menfaat ile karşı tarafa verilen zarar arasında aşırı oransızlık olduğu tespit edilmiştir.
Aşırı oransızlık, hakkın kötüye kullanıldığının en önemli karinelerinden biridir.
3
Yasal sonucu uygula
Türk Medeni Kanunu m. 2/22/2 uyarınca, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
Hakkın kötüye kullanılması yasağı, dürüstlük kuralının (objektif iyiniyet) sınırını oluşturur.

Anahtar Kavram

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı (TMK m. 2/2)

Daha Fazla Pratik

Çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium) kavramını inceleyerek hakkın kötüye kullanılmasının özel türlerini öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla